چگونه در شرایط بحران ،کمبود و قطع آب و برق ،آب مورد نیاز ساختمان را تامین کنیم؟
در شرایط بحران کمبود آب ، فشار آب شهری کم است یا قطع میشود ، و یا در صورت قطع برق پمپ از کار میافتد .
طراحی و اجرای راه کارهای عملیاتی تامین آب ساختمان ها در شرایط بحرانی آب برق.
هدف این است که با حداقل سرمایهگذاری اولیه ، حداکثر کارایی را در شرایط دشوار به دست آوریم .
ذخیره آب
مخزن
- ظرفیت: برای هر نفر: حداقل 150 تا 200 لیتر آب برای مصرف روزانه در نظر بگیرید.
مثال : خانواده 2 تا 4 نفره (آپارتمان کوچک یا ویلایی): مخزن 500 تا 1000 لیتری. مخزن 1000 لیتری برای تأمین آب 2 روز یک خانواده 4 نفره مناسب است. - جنس مخزن: پلی اتیلن: مخازن پلی اتیلن سه لایه ضد جلبک بهترین گزینه هستند. این مخازن سبک، مقاوم در برابر زنگزدگی و خوردگی، بهداشتی برای آب آشامیدنی و در برابر نور خورشید مقاوم هستند که از رشد جلبک جلوگیری میکند.
- محل نصب مخزن:
- در پارکینگ یا حیاط (نزدیک ورودی آب شهری): این بهترین مکان برای پر شدن مخزن با همان فشار کم آب شهری است. آب شهری وارد مخزن میشود و سپس پمپ، آب را از مخزن به داخل ساختمان پمپاژ میکند.
- روی پشت بام: نصب مخزن روی پشت بام (به شرط استحکام سازه) گزینه خوبی است. در این حالت ، پمپ آب را از پایین به بالا میفرستد ، مخزن پر میشود با استفاده از فشار ثقلی حتی در زمان قطعی برق آب توزیع میشود.
پمپ
نوع پمپ و ظزفیت آن به میزان مصرف و محل قرار گیری مخزن بستگی دارد
و برای پشتیبانی در زمان قطع برق ، پمپها باید با سیستمهای پشتیبان انرژی جفت شوند.
- پمپهای خورشیدی یا DC
در شرایط بحرانی، استفاده از پمپهای خورشیدی یا پمپهایی که مستقیماً با جریان مستقیم برق (DC) از باتریهای پشتیبان یا پنل خورشیدی کار میکنند، ایمنترین گزینه است. این پمپها وابستگی به اینورترهای پرمصرف را حذف میکنند. - پمپهای اینورتردار با قابلیت راهاندازی نرم:
اینورترها (VFD) جریان استارت پمپ را به شدت کاهش میدهند که باعث میشود در هنگام استفاده از ژنراتور یا سیستم برق اضطراری (UPS)، فشار کمتری به منبع تغذیه وارد شده و طول عمر سیستم افزایش یابد. - بوستر پمپهای دور متغیر:
این سیستمها به جای کارکرد دائم، تنها در زمان باز شدن شیر، فشار لازم را تامین میکنند. در بحران، مصرف بهینه آب کلید بقاست؛ بنابراین بوستر پمپهایی که مجهز به سیستم مدیریت مصرف هستند، توصیه میشوند.
سیستم برق اضطراری
- ژنراتورهای اضطراری و دیزل ژنراتور
- سیستمهای UPS و باتریهای لیتیوم-یون
- سیستم های خورشیدی
روش های متداول نصب پمپ و مخزن
برای طراحی مکانیسم و محل قرار گیری تجهیزات باید بدانیم تمرکز بر قطع آب است یا قطع برق و یا هردو (شرایط بحرانی در ایران – 1404) و کدامیک الویت بالاتری دارد.
در اینجا بهترین حالت های مختلف را بررسی میکنبم :
1. مخزن پشت بام – بدون پمپ
شرایط : ✅️فشارآب – ✅️قطع آب – ✅️قطع برق – ❌️بودجه کافی
فشار آب کافی است ولی آب و برق گاها قطع میشود ، این تنها گزینه ، اقتصادیترین و فوریترین در شرایطی است که بودجه کافی وجود ندارد.
آب در طول شبانه روزدر تحت فشار آب شهری (در صورت کافی بودن) در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات وحتی قطع آب شهری وقطع برق ، با فشار ثقلی (جاذبه) میتواند به طبقات پایینتر برسد و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
برای ساختمان های بلند و مصرف بالا و در مناطق که فشار آب کافی نیست یا فشارشبکه را عمدا تقلیل میدهند این روش جوابگو نیست.
2. مخزن پشت بام – با پمپ
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️قطع آب – ✅️قطع برق -❌️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ، برق قطع میشود (گاها) . بودجه خرید یک پمپ مناسب (حداقلی) وجود دارد.
آب در طول شبانه روززمانی که برق وصل است بوسیله پمپ در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات و حتی قطع آب شهری و قطع برق ، با فشار ثقلی (جاذبه) میتواند به طبقات پایینتر برسد و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
در ساختمان های بلند ، با تعدادواحد ونفرات بالا برای فشار بهتر در طبقات پائین تر شاید یک پمپ دیگر نیاز باشد.
این پمپ درزمان وصل برق به کمک فشار ثقلی می آید.
3. مخزن همکف یا زیرزمین – با پمپ
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️قطع آب – ❌️قطع برق – ❌️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ولی برق قطع نمیشود . بودجه خرید یک پمپ مناسب (حداقلی) وجود دارد.
آب در طول شبانه روزدر تحت فشار آب شهری در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات ، حتی قطع آب به شرط وصل بودن برق ، تحت فشارپمپ میتواند به طبقات بالا پمپاژ شده و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
در ساختمان های بلند ، با تعداد واحد ونفرات زیاد با مشکلات خرابی مکرر پمپ و فشار آب مواجه میشود.
4.مخزن همکف یا زیرزمین – با بوستر پمپ
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️قطع آب – ❌️قطع برق – ✅️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ولی برق قطع نمیشود . بودجه خرید بوستر پمپ و پمپ های قدرتمند وجود دارد.
آب در طول شبانه روز تحت فشار آب شهری در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات ، حتی قطع آب به شرط وصل بودن برق ، تحت فشاربوستر پمپ میتواند به طبقات بالا پمپاژ شده و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
5.مخزن پشت بام – پمپ خورشیدی
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️قطع آب – ✅️قطع برق – ✅️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ، برق قطع میشود (مکررا) . بودجه خرید پمپ مناسب و تجهیزات خورشیدی وجود دارد.
آب در طول شبانه روزحتی زمانی که برق قطع میباشد (با پنل خورشیدی) . بوسیله پمپ در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات و حتی قطع آب شهری قطع و برق ، با فشار ثقلی (جاذبه) میتواند به طبقات پایینتر برسد و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
در ساختمان های بلند ، با تعدادواحد ونفرات بالا برای فشار بهتر در طبقات پائین تر شاید یک پمپ دیگر نیاز باشد.
این پمپ درحتی در زمان قطع برق به کمک فشار ثقلی می آید.
6. مخزن همکف یا زیر زمین – پمپ خورشیدی
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️ قطع آب – ✅️ قطع برق – ✅️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ، برق قطع میشود (گاها) . بودجه لازم برای خرید هر نوع پمپ مناسب یا بوستر پمپ و تجهیزات خورشیدی وجود دارد.
آب در طول شبانه روز تحت فشار آب شهری در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات و حتی قطع آب شهری قطع و حتی قطع برق ، تحت فشار پمپ میتواند به طبقات بالا پمپاژ شده و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
در ساختمان های بلند ، با تعداد واحد ونفرات زیاد بوستر پمپ توصیه میشود.
7. مخزن پشت بام – پمپ (با برق اضطراری)
شرایط : ❌️فشارآب – ✅️ قطع آب – ✅️ قطع برق – ✅️بودجه کافی
فشار آب کم است آب قطع میشود ، برق قطع میشود (مکررا) . بودجه خرید یک پمپ مناسب و تجهیزات برق اضطراری وجود دارد.
آب در طول شبانه روزحتی زمانی که برق قطع میباشد با سیستم برق اضطراری . بوسیله پمپ در مخزن ذخیره می شود. آب داخل مخزن در تمام ساعات و حتی قطع آب شهری و قطع برق ، با فشار ثقلی (جاذبه) میتواند به طبقات پایینتر برسد و برای مصرف قابل استفاده می باشد.
در ساختمان های بلند ، با تعدادواحد ونفرات بالا برای فشار بهتر در طبقات پائین تر شاید یک پمپ دیگر نیاز باشد.
پمپ دوم درزمان وصل برق به کمک فشار ثقلی می آید.
استحصال آبهای خاکستری و باران
در ساختمانهای هوشمند، سیستمهای جمع آوری آب باران و تصفیه آب خاکستری (خروجی دوش و روشویی) میتوانند در مواقع کمبود، نیاز غیرشرب ساختمان (مانند فلاشتانکها) را تامین کنند.
شیرآلات کم مصرف
نصب ایراتورها و شیرآلات کاهنده مصرف، پایداری مخازن موجود را در زمان بحران تا چند برابر افزایش میدهد
آموزش های بهینه سازی مصرف آب
آموزش مصرف بهینه آب: در کنار راهحلهای فنی، آموزش روشهای کاهش مصرف آب در خانه مثلاً : استفاده از دوش کممصرف ، روش شستشوی خودرو با حداقل آب ، جمعآوری آب باران برای مصارف غیرشرب ، بهینه سازی مصرف فلاش تانک و….