دستگاه جنتکس – تخلیه و شستشوی همزمان خطوط فاضلاب
Combination Sewer Cleaner
دستگاه جنتکس (Jentex) تجهیزات شستشو و تخلیه ی همزمان خطوط انتقال فاضلاب است که شامل دو سبستم واتر جت و لجن کش می باشد. که برای نگهداری و افزایش بهره وری شبکه اگو ، انجام هم زمان شستشو و تخلیه ی لجن خطوط انتقال قاضلاب ، کاربرد دارد.
این دستگاه بسیار تخصصی و کارآمد در صنعت اب و فاضلاب است که به دلیل ترکیب دو قابلیت کلیدی در یک شاسی، تحولی در زمینه لایروبی و تمیزکاری شبکه فاضلاب ایجاد کرده است.
نامگذاری جنتکس
این دستگاه که در اصطلاح فنی و بینالمللی Combination Sewer Cleaner و jet-vac (جت واک) و «Combined Sewer Cleaning Vehicle» نامیده میشود و در ایران با نام رایج جنتکس شناخته میشود.
اما جنتکس (Jantex / Gentex) یک نام رسمی و بینالمللی نیست، بلکه یک واژهٔ عمومی (Common Term) است که به طور گسترده برای اشاره به دستگاههای شستشو و مکش ترکیبی فاضلاب در ایران به کار میرود.
ریشه و علت رواج نام “جنتکس”احتمالا اقتباس از یک برند اولیه (نام آوا) می باشد ، که احتمالا یکی از شرکتهای بزرگ تأمینکننده خارجی یا یک برند شناختهشدهٔ دستگاه بوده است که پس ورود به بازار ایران و با گذشت زمان، مانند بسیاری از محصولات دیگر (مثل “کلینکس” برای دستمال کاغذی یا “ریکا” برای مایع ظرفشویی)، این نام تجاری خاص به عنوان نام عمومی برای کل دستگاههای شستشو و مکش ترکیبی جا افتاده است.
معرفی کامل
(Combi Jetting & Vacuum Machine)
دستگاه جنتکس در واقع ترکیبی از دو سیستم مجزا است: واترجت و لجنکش (مکنده). این دستگاه به گونهای طراحی شده که میتواند هر دو عملیات شستشو با فشار بالا و مکش مواد را به صورت همزمان یا مجزا انجام دهد. این ترکیب قابلیتهای یک لایروب و یک لجنکش را در یک ماشین قدرتمند فراهم میکند. به همین دلیل در برخی منابع به آن “کمباین فاضلاب” نیز میگویند.
نحوه عملکرد
عملکرد این دستگاه دو مرحلهای است:
* شستشو با فشار بالا (واترجت): در این مرحله، شلنگ فشار قوی دستگاه که به یک نازل مخصوص وصل است، با فشار بسیار بالای آب (تا حدود ۴۰۰ بار) به داخل لولهها فرستاده میشود. این فشار آب باعث کنده شدن و خرد شدن گرفتگیهای مختلف مانند رسوبات سخت، چربی، زباله و ریشه درختان میشود.
* مکش و جمعآوری (لجنکش): پس از شستشو و خرد شدن رسوبات، مواد کنده شده به همراه فاضلاب توسط پمپهای مکنده (ساکشن) قدرتمند به داخل مخزن بزرگ دستگاه مکش میشود. این فرآیند باعث میشود که همزمان با تمیز شدن لوله، مواد آلوده و لجنها به صورت کامل از محیط خارج شوند و به محل دفن یا تصفیهخانه منتقل گردند.
انواع دستگاه جنتکس بیشتر بر اساس اندازه و ظرفیت آنها دستهبندی میشوند که این موضوع مستقیماً به نوع شاسی خودرو و ظرفیت مخزن مربوط است. این تنوع باعث میشود که بتوان از آنها در پروژههای مختلف، از کوچههای شهری تا پروژههای عظیم زیرساختی، استفاده کرد.
انواع جنتکس بر اساس اندازه و کاربرد
* جنتکس نیمهسنگین (بر روی کامیونت):
این نوع جنتکس بر روی شاسی کامیونتهای کوچکتر نصب میشود و برای تمیزکاری و لایروبی شبکههای فرعی فاضلاب، کانالهای آب کوچک و مناطق شهری با دسترسی محدود ایدهآل است.
* کاربرد: شستشو و تخلیه خطوط با اقطار کوچکتر (تا حدود ۴۰۰ میلیمتر).
* مزیت: قابلیت مانور بالا در کوچهها و خیابانهای باریک.
* جنتکس سنگین (بر روی کامیون):
این نوع جنتکس بر روی شاسی کامیونهای سنگین نصب میشود و دارای مخزن بزرگتر و پمپهای قدرتمندتری است.
* کاربرد: لایروبی شبکههای اصلی و بزرگ فاضلاب با اقطار مختلف (تا حدود ۳۰۰۰ میلیمتر)، کانالها و تصفیهخانهها.
* مزیت: ظرفیت بیشتر برای حمل آب و لجن، قدرت مکش و فشار آب بالاتر.
انواع جنتکس بر اساس قابلیتهای فنی
جنتکسها علاوه بر اندازه، از نظر فنی نیز دارای تنوع هستند و به این صورت میتوان آنها را دستهبندی کرد:
* جنتکس بدون سیستم بازیافت آب:
این مدلها، پس از شستشو و مکش، لجن و آب را به طور کامل در مخزن خود نگهداری میکنند و برای تخلیه به محل مورد نظر انتقال میدهند.
* جنتکس با سیستم بازیافت آب:
این نوع پیشرفته، آب شستشو را پس از مکش از لجن جدا کرده و به مخزن آب تمیز باز میگرداند تا دوباره مورد استفاده قرار گیرد.
* مزیت: کاهش چشمگیر مصرف آب، افزایش زمان کارکرد بدون نیاز به پر کردن مجدد مخزن. این مدل برای پروژههای بزرگ و دورافتاده که دسترسی به آب محدود است، بسیار مناسب است.
در نهایت، انتخاب نوع جنتکس به عواملی مانند ابعاد شبکه فاضلاب، حجم رسوبات، و بودجه پروژه بستگی دارد. هر مدل با توجه به ویژگیهای خود، برای بهینهسازی فرآیند تمیزکاری در شرایط خاص طراحی شده است.
مزایای اصلی استفاده از جنتکس
* کارایی و سرعت بالا: با انجام همزمان دو فرآیند شستشو و مکش، زمان لازم برای لایروبی به شکل قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
* اقتصادی بودن: استفاده از یک دستگاه به جای دو دستگاه مجزا، هزینههای مربوط به خرید، نگهداری و نیروی انسانی را کاهش میدهد.
* کاهش آلودگی: مکش همزمان لجن از محیط، از آلوده شدن مجدد محیط اطراف و پخش بوی نامطبوع جلوگیری میکند.
* انعطافپذیری: جنتکسها در اندازهها و ظرفیتهای مختلفی روی کامیونتهای نیمهسنگین و سنگین نصب میشوند و میتوانند در شبکههای فاضلاب با اقطار متفاوت (از کوچک تا بسیار بزرگ) به کار گرفته شوند.
برندهای معروف تولیدکننده دستگاههای جنتکس و تجهیزات مرتبط
* کازز (Kaiser) ، آلمان
* کمر (Kämmer) ، آلمان
* روتر (Ravo) ، هلند
* اشمیت (Schmidt) ، آلمان
* وکس (Vax) ، انگلیس
نکته: در ایران نیز شرکتهای مختلفی با الگوبرداری و بومیسازی این فناوریها، دستگاههای مشابهی را تولید و عرضه میکنند که با نامهای مختلفی شناخته میشوند. با این حال، در سطح جهانی، برندهای آلمانی به دلیل مهندسی دقیق و کیفیت بالا، جایگاه ویژهای دارند.
موضوعات مرتبط
* بورد اختصاصی دستگاه جنتکس – تصاویر و فیلم