Optical Detector
دتکتور نوری در سیستم اعلام حریقبه هر نوع دتکتوری اطلاق میشود که برای تشخیص علائم حریق، از اصول نوری استفاده میکند. رایجترین و شناختهشدهترین نوع دتکتور نوری، دتکتور دودی نوری (Photoelectric Smoke Detector) است.
دتکتور دودی نوری
(Photoelectric Smoke Detector)
این نوع دتکتور، رایجترین دتکتور نوری است که برای تشخیص دود در فضاهای مختلف کاربرد دارد.
* نحوه کار :
دتکتور دودی نوری بر اساس اصل پراکندگی نور (Light Scattering Principle) عمل میکند. در داخل محفظه تشخیص دتکتور، یک منبع نوری (معمولاً یک دیود نوری مادون قرمز – LED) و یک حسگر نوری (فتودیود) قرار دارند که در یک زاویه مشخص (معمولاً 90 درجه) نسبت به یکدیگر تنظیم شدهاند.
– در حالت عادی :
در شرایط عادی و بدون دود، پرتو نوری که از LED ساطع میشود، مستقیماً به حسگر نوری نمیرسد، زیرا حسگر در مسیر مستقیم پرتو قرار ندارد.
– در صورت وجود دود :
هنگامی که دود وارد محفظه دتکتور میشود، ذرات دود باعث پراکندگی و انحراف پرتو نور میشوند. در نتیجه، بخشی از نور پراکنده شده توسط ذرات دود، به حسگر نوری برخورد میکند.
– فعال شدن آلارم :
هنگامی که شدت نور دریافتی توسط حسگر به یک آستانه مشخص برسد، دتکتور آن را به عنوان دود تشخیص داده و سیگنال هشدار را به پنل اعلام حریق ارسال میکند.
* مزایا :
– تشخیص عالی حریق کندسوز (Smoldering Fires) :
این دتکتورها به ذرات دود بزرگتری که در آتشسوزیهای کندسوز (مانند سوختن پارچه، پلاستیک، چوب بدون شعله زیاد) تولید میشوند، بسیار حساستر هستند.
– حساسیت کمتر به آلارمهای کاذب از بخار :
نسبت به دتکتورهای یونیزاسیون، کمتر مستعد فعال شدن اشتباه به دلیل بخار آب، دود پخت و پز یا دود سیگار هستند.
– ایمن :
از مواد رادیواکتیو استفاده نمیکنند (برخلاف دتکتورهای یونیزاسیون).
– مناسب برای اکثر فضاها :
گزینه مناسبی برای منازل، ادارات، هتلها و فضاهای عمومی که احتمال آتشسوزیهای کندسوز بیشتر است.
* معایب :
– پاسخ کندتر به حریقهای شعلهور سریع (Fast-Flaming Fires) :
در آتشسوزیهایی که دود کم و شعله زیاد تولید میکنند، ممکن است کمی دیرتر از دتکتورهای یونیزاسیون یا شعلهای عمل کنند.
– حساسیت به گرد و غبار :
تجمع گرد و غبار در محفظه دتکتور میتواند به مرور زمان باعث کاهش حساسیت یا حتی آلارمهای کاذب شود و نیاز به تمیزکاری دورهای دارد.
– محدودیت در محیطهای خاص :
در محیطهایی با بخار زیاد (مانند حمام) یا گرد و غبار دائمی (مانند کارخانههای چوببری) ممکن است عملکرد مطلوبی نداشته باشند.
کاربرد دتکتور نوری :
– اتاق خوابها و نشیمن منازل
– راهروها و لابیها
– دفاتر کار
– رستورانها (فضای نشستن)
– هتلها
– کتابخانهها
سایر دتکتورهای نوری
* دتکتور دودی خطی :
همانطور که قبلاً توضیح داده شد، این دتکتورها نیز با استفاده از یک پرتو نوری (معمولاً مادون قرمز) و تشخیص کاهش شدت آن در اثر وجود دود، در فضاهای بسیار بزرگ و مرتفع عمل میکنند.
* دتکتور شعلهای :
این دتکتورها نور ساطع شده از شعله آتش را تشخیص میدهند. آنها میتوانند در طیفهای مختلف نوری مانند فرابنفش (UV)، مادون قرمز (IR) یا ترکیبی از هر دو (UV/IR) عمل کنند. این دتکتورها برای تشخیص سریع آتشسوزیهای دارای شعله در محیطهای باز یا فضاهای بزرگ صنعتی که احتمال آتشسوزی سریع با شعله وجود دارد، کاربرد دارند.