ونت فاضلاب تر
Wet Vent
لوله هواکش تر
ونت فاضلاب تر از انواع ونت فاضلاب می باشد. ونت تر ، هواکشی است که بر خلاف لوله ونت خشک که هیچ آب ریز و یا ورودی آبی ندارد، در طبقات بالا دست خود به عنوان لوله فاضلاب و برای طبقات پایین به عنوان لوله ونت عمل می کند. تفاوتی هم در تعداد طبقات وجود ندارد و این سلسله می تواند تا حتی چندین طبقه ادامه داشته باشد.
ونت تر روشی در لولهکشی فاضلاب است که در آن یک لوله فاضلاب به طور همزمان دو وظیفه را انجام میدهد.
- تخلیه فاضلاب یک وسیله بهداشتی
- تهویه یا ونت کردن وسیله بهداشتی دیگر
یعنی به جای اجرای یک لوله ونت مجزا، از همان لوله تخلیه برای ایجاد تعادل فشار استفاده میشود.
مکانیزم عملکرد ونت فاضلاب تر
فرض کنیم یک روشویی و یک توالت فرنگی در یک سرویس بهداشتی کنار هم هستند.
در سیستم ونت تر:
لوله تخلیه روشویی ابتدا به لوله اصلی متصل میشود.
همین لوله در بخش بالادست، نقش ونت توالت را ایفا میکند.
در نتیجه با یک رایزر یا شاخه کمتر، سیستم پایدار میماند.
به بیان فنی، بخشی از شاخه افقی که در بالادست اتصال توالت قرار دارد، به عنوان Wet Vent برای آن عمل میکند.
شرایط مجاز اجرا
طبق اغلب آییننامههای لولهکشی مانند IPC و UPC:
- معمولاً فقط در یک سرویس بهداشتی واحد مجاز است.
- تجهیزات باید در یک طبقه باشند.
- قطر لوله باید بزرگتر از حداقل معمول انتخاب شود.
- ترتیب اتصال وسایل بسیار مهم است.
مزایا در پروژههای ساختمانی
- کاهش متراژ لولهکشی
- کاهش رایزرهای عمودی
- صرفهجویی در فضا در داکتها
- کاهش هزینه اجرا
- برای پروژههای انبوهسازی و تیپسازی پلان، این روش از نظر اقتصادی بسیار بهینه است.
ریسکهای طراحی نادرست
طراحی ونت فاضلاب تر کاملاً وابسته به محاسبه DFU و رعایت شیب استاندارد است. اگر ترتیب اتصال یا سایز لوله اشتباه باشد:
- تخلیه توالت میتواند باعث تخلیه سیفون روشویی شود
- برگشت بو اتفاق میافتد
- عملکرد سیستم در طبقات بالا مختل میشود
5 نکته تصمیم گیری مهم برای طراح و مجری
اگر طراحی به نحوی باشد که ونت تر عملاً اجتناب ناپذیر گردد، باید با کنترل های اجرایی مناسب ریسک را پایین آورد، از جمله:
- کنترل دقیق قطر و شیب لوله ها طبق مبحث ها و استانداردهای مرتبط
- کاهش طول مسیرهایی که احتمال تماس مایع در آن ها بالاست
- پیش بینی دسترسی برای بازرسی و سرویس
- کنترل دقیق اتصال ها و درزگیری ها و جلوگیری از برگشت های موضعی
تفاوت ونت تر با ونت خشک
- عملکرد
- ونت خشک Dry Vent : فقط برای تهویه است و هیچ فاضلابی از آن عبور نمیکند.
- ونت تر Wet Vent : همزمان هم هوا و هم فاضلاب را عبور میدهد.
- ریسک گرفتگی و رسوب
- ونت خشک: تماس با مایع حداقل است، بنابراین رسوب گذاری و تشکیل لایه های داخلی کمتر و کنترل کیفیت آسان تر است.
- ونت تر: تماس با مایع بیشتر است، پس احتمال تجمع چربی، مواد جامد و رسوب های آلی افزایش می یابد و گرفتگی به مراتب محتمل تر می شود.
- ریسک بو و نشت گاز
- ونت خشک: گازها از طریق مسیر هوا منتقل می شوند اما معمولاً تماس مایع با دیواره کمتر است، لذا بار بوی نامطبوع کمتر از حالت ونت تر می شود.
- ونت تر: چون دیواره داخلی دائماً مرطوب تر است، نگهداری بو و آزادسازی گازهای بدبو طولانی تر می شود.
- پایداری عملکرد و کنترل سیفون
- ونت خشک معمولاً برای حفظ تعادل فشار و جلوگیری از سیفون مکش بهتر عمل می کند چون شرایط جریان آن بیشتر “هوا محور” است.
- ونت تر اگر به هر دلیل جریان مایع در آن غلبه پیدا کند، رفتار هیدرولیکی و فشار در لحظه تخلیه می تواند غیر قابل پیش بینی تر شود و ریسک اختلال در تهویه و در نتیجه مکش سیفون بالا می رود.
- نگهداری و هزینه های پنهان
- ونت خشک: ریسک تعمیرات و گرفتگی کمتر است و بازدیدهای دوره ای معمولاً هزینه کمتری دارد.
- ونت تر: نگهداری سنگین تر و پر ریسک تر است و ممکن است هزینه پنهان ناشی از گرفتگی، بازکردن لاین، تعویض قطعات و شکایت های بهره برداری بیشتر شود.
ونت تر یا ونت خشک کدام بهتر است و چرا ؟
در اکثر پروژه های ساختمانی و از نگاه مدیریت ریسک، ونت خشک بهتر است.
دلیل اصلی آن:
- کاهش ریسک رسوب و گرفتگی
- کاهش ریسک بو و آلودگی ثانویه
- عملکرد پایدارتر برای کنترل فشار و جلوگیری از مکش سیفون
- نگهداری ساده تر و پیش بینی پذیری بیشتر برای پیمانکار و بهره بردار