لنگی شیر مخلوط
Faucet eccentric connector
لنگی شیر مخلوط یا زانویی لنگی یک قطعه فلزی به شکل خمیده معمولاً شبیه حرف S یا زانویی (S-union ) است که در نصب شیر مخلوط مورد استفاده قرار میگیرد.
لنگی شیر مخلوط نوعی اتصال اکسنتریک است و در صنعت لولهکشی Offset Connector نامیده میشود.
وظیفه اصلی اکسنتریک شیر مخلوط (Eccentric S-Connector) تنظیم فاصله و تراز کردن شیرهای مخلوط بهداشتی (مثل شیر دوش حمام یا شیر توالت) با لولههای آب سرد و گرمی است که از دیوار بیرون آمدهاند.
لنگی شیر مخلوط چیست ؟
گاهی در لولهکشی، فاصله خروجی دو لوله آب (سرد و گرم) دقیقاً با فاصله استاندارد ۱۵ سانتیمتر شیر مخلوط تطبیق ندارد.
یا کمی کج و ناهماهنگ باشد، لنگی شیر مخلوط با طراحی خاص خود (معمولاً به شکل یک زانویی با دو سر رزوه) این امکان را فراهم میکنند که این فاصلهها تنظیم و هماهنگ شوند تا شیر به درستی و به صورت تراز روی دیوار نصب شود.
تصور کنید لولههای آب سرد و گرم با فاصلهای مشخص (معمولاً ۱۵ سانتیمتر برای شیر دوش) از دیوار خارج شدهاند. اما در عمل، ممکن است این فاصله دقیقاً ۱۵ سانتیمتر نباشد، یا لولهها کمی بالا و پایین یا کج نسبت به هم قرار گرفته باشند. اینجا است که لنگیها وارد عمل میشوند. طراحی خاص آنها این امکان را میدهد که با چرخش، بتوانید هم فاصله بین دو لوله را کمی تغییر دهید و هم ارتفاع یا میزان بیرونآمدگی آنها از دیوار را تنظیم کنید تا شیر مخلوط کاملاً صاف و تراز روی دیوار نصب شود.
لوله کشها آنرا پایه فیکس شیر مخلوط ، فیکساتور شیر مخلوط ، پایه شیر مخلوط ، شابلون شیر مخلوط می نامند .
نحوه عملکرد
لنگی شیر مخلوط دارای دو رزوه در دو طرف است که در یک راستا نیستند:
- تطبیق فاصله: با چرخاندن دو قطعه اکزنتریک در دیوار، میتوانید فاصله بین دو لوله را کم یا زیاد کنید (معمولاً فاصله استاندارد ۱۵ سانتیمتر است، اما با این قطعه میتوان خطاهای ۱ تا ۲ سانتیمتری را پوشش داد).
- تراز کردن: علاوه بر فاصله عرضی، با چرخاندن آنها میتوان شیر را کاملاً تراز (Level) کرد تا کج روی دیوار قرار نگیرد.
کاربرد لَنگی شیر
در ساختمانهای نوساز هنگام نصب اعلب از پایه شیر مخلوط و یا شابلون شیر مخلوط استفاده میشود و فاصله دقیق دو لوله (معمولاً ۱۵ سانتیمتر) فیکس میشود.
در نتیجه، شیر بهصورت مستقیم نصب میشود و معمولا نیازی به لنگی ندارد.
اما در لولهکشیهای قدیمی یا بازسازی سرویسها، چون فاصلهی دقیق بین لوله آب سرد و گرم ثابت یا استاندارد نیست،
نصاب مجبور میشود از لنگی تنظیمی استفاده کنه تا فاصله شیر تنظیم شود.
جزئیات فنی
- متریال: بهترین نوع از جنس برنج (Brass) با آبکاری نیکل-کروم است. در نسخههای ارزانقیمت از آلیاژهای روی (
Zamak) استفاده میشود که به شدت در برابر رسوب و فشار آب آسیبپذیرند و پس از مدتی میشکنند. طبق استانداردهای بهداشتی، آلیاژ برنج باید حاوی کمتر از ۲.۵\% سرب باشد. با آبکاری حداقل ۱۲ میکرون استفاده میکنند. - ضخامت گوشواره: لنگیهای ارزانقیمت دیواره نازکی دارند که هنگام سفت کردن با آچار تحت تنش برشی (Shear Stress) میشکنند.
- دبی آب (Flow Rate): طراحی داخلی اکسنتریک نباید باعث ایجاد توربولانس (تلاطم) شدید شود، زیرا تلاطم باعث ایجاد صدا در لولهها و کاهش فشار خروجی میشود.
- سایز رزوه : در اکثر شیرآلات بهداشتی (دوش و توالت)، سایز رزوههای اکسنتریک به صورت ترکیبی است:
- سمت دیوار (Male): معمولاً 1/2 اینچ است (که به زانویی داخل دیوار متصل میشود).
- سمت شیر (Male): معمولاً 3/4 اینچ است (که مهرهی شیر روی آن بسته میشود).
در برخی پروژههای خاص یا شیرآلات صنعتی، ممکن است هر دو سمت 1/2 اینچ باشد، اما استاندارد رایج بازار همان 1/2 به 3/4 است.
- فاصله استاندارد و قابلیت رگلاژ
- فاصله استاندارد بین لولهها: در لولهکشی ساختمان، فاصله مرکز به مرکز لولههای آب گرم و سرد باید ۱۵۰ میلیمتر (۱۵ سانتیمتر) باشد.
- قابلیت جبران خطا: هر لنگی اکسنتریک معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ میلیمتر آفست (انحراف از مرکز) ایجاد میکند.
- بازه تغییرات: با استفاده از یک جفت لنگی، شما میتوانید فاصلهای بین ۱۳۵ تا ۱۶۵ میلیمتر را پوشش دهید. یعنی اگر لولهکش لولهها را کمی دورتر یا نزدیکتر نصب کرده باشد، با چرخاندن این قطعات، شیر کاملاً فیت میشود.
- ابعاد طولی (Length Dimensions) : اندازه طولی اکسنتریکها در بازار متفاوت است و انتخاب آن بستگی به عمق لوله در داخل دیوار دارد:
- طول کوتاه (Standard): حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیمتر. مناسب برای زمانی که لوله همسطح کاشی است.
- طول بلند (Extended): حدود ۶۰ تا ۸۰ میلیمتر. برای زمانهایی که لوله بیش از حد در دیوار فرو رفته و کاشیکاری ضخیم انجام شده است.
انواع لنگی شیر مخلوط
بر اساس نوع اتصال و کاربرد
- لنگی شیر مخلوط معمولی (Standard Eccentric): رایجترین نوع — برای تنظیم فاصله بین لولههای آب سرد و گرم در شیرهای دیواری معمولی استفاده میشود.
- لنگی شیر مخلوط بلند (Long Eccentric): وقتی خروجی لولهها داخلتر از سطح کاشی یا دیوار هست، از نوع بلند استفاده میشه تا به سطح دیوار برسد.
- لنگی شیر مخلوط کوتاه (Short Eccentric): برعکس مورد قبل، وقتی لولهها بیرونتر از حد معمول هستن، نوع کوتاه نصب میشود.
- لنگی شیر مخلوط زانوییدار (Angled Eccentric): لنگی مفصلی یا اکسنتریک مفصلی ، برای مواقعی که لولهها بهصورت زاویهدار از دیوار خارج شدن و نیاز به اصلاح زاویه دارند.
بر اساس جنس
- لنگی شیر مخلوط برنجی (Brass): متداولترین و باکیفیتترین نوع. مقاوم در برابر خوردگی و فشار.
- لنگی شیر مخلوط آبکاریشده (Chrome-plated): از نوع برنجی با پوشش کروم برای ظاهر بهتر و محافظت بیشتر.
- لنگی شیر مخلوط پلاستیکی یا پلیمری: سبکتر و ارزانتر ولی دوام کمتر (معمولاً در پروژههای موقت یا ارزان).
- لنگی شیر مخلوط استیل ضدزنگ (Stainless steel): برای محیطهای مرطوب یا صنعتی که دوام بالا لازم است.
بر اساس استاندارد رزوه
- لنگی شیر مخلوط رزوه ½ اینچ × ½ اینچ (رایجترین)
- لنگی شیر مخلوط رزوه ½ اینچ × ¾ اینچ (برای بعضی از شیرهای خاص یا صنعتی)
اجزای لنگی شیر
- دو سر رزوه: یک سر آن برای اتصال به لوله آب داخل دیوار و سر دیگر برای اتصال به شیر مخلوط است. رزوه سر لوله معمولاً باریکتر و بلندتر است تا نوار تفلون به خوبی روی آن پیچیده شود.
- واشر و مغزی: برای آببندی بهتر، معمولاً واشرهایی در داخل لنگی و محل اتصال آن به شیر قرار میگیرند.
- پوشش یا کاور (قالپاق): بعد از نصب لنگی و شیر، یک کاور فلزی گرد یا مربعی روی لنگی قرار میگیرد تا هم محل اتصال را و تا حفره روی دیوار را بپوشاند و ظاهر زیباتری ایجاد کند و هم از ورود آب به داخل دیوار جلوگیری کند.
نحوه نصب و نکات مهم
نوار تفلون: قبل از هر چیز، باید مقدار کافی (حدود ۱۵-۲۰ دور) نوار تفلون را به صورت محکم و در جهت عقربههای ساعت به رزوه کوچکتر لنگی که قرار است وارد لوله داخل دیوار شود، بپیچید. این کار برای آببندی کامل و جلوگیری از نشتی ضروری است.- پیچاندن لنگی: لنگیها را به آرامی و با دست به داخل لولههای آب سرد و گرم در دیوار بپیچانید.
- تنظیم و تراز کردن: این مرحله حیاتی است. با پیچاندن لنگیها به داخل یا بیرون، فاصله بین دو لنگی را تنظیم کنید تا دقیقاً با فاصله ورودیهای شیر مخلوط (مثلاً ۱۵ سانتیمتر) منطبق شود. همچنین، از یک تراز برای اطمینان از همسطح بودن و تراز بودن هر دو لنگی استفاده کنید. این تنظیمات باید با دقت انجام شود تا شیر به درستی و بدون فشار روی آن نصب شود.
- نصب شیر: پس از تراز کردن لنگیها، واشرهای مخصوص شیر را در محل اتصال شیر به لنگی قرار داده و شیر مخلوط را با استفاده از مهرههای آن به لنگیها محکم کنید.
- نصب کاور: در نهایت، کاورهای لنگی را روی آنها قرار دهید تا ظاهر کار تمیز و زیبا شود.
چرا لنگیها ضروری هستند؟
بدون لنگیها، اگر کوچکترین خطایی در فاصله یا تراز بودن لولههای داخل دیوار وجود داشته باشد، نصب شیر مخلوط دیواری تقریباً غیرممکن خواهد بود. لنگیها انعطافپذیری لازم را برای نصبی دقیق، محکم و زیبا فراهم میکنند و از وارد آمدن فشار اضافی به لولهکشی و شیر جلوگیری میکنند.