ساخت و ساز اسمبلی
Assembly Construction
ساخت و ساز اسمبلی ، از انواع تکنولوژی ساخت پر سرعت می باشد.در این روش ساختوساز ، قطعات پیش ساخته یا حجمهای کامل ساختمان در کارخانه تولید شده و در سایت پروژه صرفاً «نصب» میشوند.
در این تکنولوژی ، ساختمان با رویکرد DFMA ، “تولید و نصب” میشود. و کارگاه ساختمانی از یک محیط پر هرجومرج، به یک خط مونتاژ پاکیزه و دقیق تبدیل میگردد.
فرآیند اجرایی ساخت و ساز اسمبلی
فرآیند ساخت و ساز اسمبلی در سه مرحلهی موازی و پیوسته تعریف میشود:
- تولید قطعات/ماژولها (Off-site Manufacturing) همزمان با گودبرداری در سایت، قطعات 3 بعدی(باکس مدول) یا پانلهای 2بعدی پیشساخته در محیط ایزوله کارخانه با دقت میلیمتری ساخته، میشوند.
- لجستیک هوشمند (Logistics): قطعات با بستهبندیهای مهندسیشده و طبق یک زمانبندی دقیق (Just-in-Time) به سایت حمل میشوند.
- مونتاژ نهایی (On-site Assembly): در این مرحله، جرثقیلها قطعات را در جای خود قرار میدهند و اتصال تنها از طریق «اتصالات خشک» (پیچ و مهره، پین یا کوپلینگهای سریع) انجام میشود.
انواع ساخت و ساز اسمبلی
ساخت و ساز اسمبلی به سه روش اصلی تقسیم میشود که بر اساس میزان «پیشساختگی» و «نحوه انتقال به سایت» متمایز میگردند:
اسمبلی دوبعدی – پنلایز
(2D Panelized Construction)
این روش انعطافپذیری معماری بیشتری نسبت به روش سهبعدی دارد و هزینههای حملونقل آن کمتر است.
- ماهیت: تولید پانلهای پیشساخته دیوار، سقف و کف در کارخانه(با درب و پنجره نصب شده). این پانلها ممکن است شامل عایق، پنجرهها و داکتهای تأسیساتی باشند.
- ویژگی کلیدی: بارگیری بسیار بهینه؛ در یک کفی تریلی میتوان تعداد زیادی پانل (دیوارهای چندین واحد) را حمل کرد، در حالی که در روش سهبعدی تریلی فقط یک یا دو باکس را جابهجا میکند.
- میزان پیشساختگی: ۵۰٪ تا ۷۰٪.
- مونتاژ در محل: پانلها در سایت پروژه به صورت عمودی و افقی به هم و به اسکلت متصل میشوند تا فضای سهبعدی را شکل دهند.
- بهترین کاربرد: ویلاهای اختصاصی، ساختمانهای مسکونی با پلانهای متنوع و پروژههایی که محدودیت عرض معبر برای حمل باکسهای بزرگ دارند.
اسمبلی هیبریدی – پادپنل
(Hybrid / Pod + Panel) هوشمندانهترین روش برای پروژههای پیچیده که توازنی بین سرعت و صرفه اقتصادی ایجاد میکند.
- ماهیت: ترکیبی از «پادها» (Pods) و «پانلها». در این روش، بخشهای پیچیده و پرتراکمِ تأسیساتی (مانند سرویس بهداشتی، حمام ، آشپزخانه را پله و…) به صورت باکسهای سهبعدی کامل (Pod) ساخته میشوند و سایر بخشهای ساختمان (اتاق خواب و پذیرایی) با استفاده از پانلهای دوبعدی یا حتی سازههای درجا شکل میگیرند.
- ویژگی کلیدی: تمرکزِ تکنولوژی بر نقاط بحرانی پروژه. با ارسال یک “پادِ” کامل حمام به سایت، بیش از ۱۰ اکیپ کاری (کاشیکار، لولهکش، برقکار و …) از سایت حذف میشوند.
- بهترین کاربرد: برجهای مسکونی لوکس و آپارتمانهایی که هستهی تأسیساتی متمرکز دارند.
اسمبلی سه بعدی – ولومتریک
(3D Volumetric Construction)
این روش، قلهی تکنولوژی اسمبلی است و بالاترین سرعت تحویل را دارد.
در این روش، ساختمان دیگر یک «پروژه عمرانی» نیست، بلکه یک «محصول صنعتی» مانند اتومبیل است.
بخشهای کامل ساختمان به صورت جعبههای ششوجهی (باکس مدول) تولید میشوند. به جای اینکه کارگران مواد اولیه (سیمان، آجر، میلگرد) را به سایت بیاورند تا چیزی بسازند، ماشینآلات در کارخانه قطعات بزرگ را تولید کرده و تکنسینها در سایت آنها را با هم متصل و ساختمان را مونتاژ میکنند.
- ماهیت: تولید باکسمدولهای کامل در کارخانه. این باکسها شامل سازه، سقف، دیوارها و حتی نازککاری و تجهیزات ثابت هستند.
- ویژگی کلیدی: عملیات ساخت در کارخانه انجام شده است.
- میزان پیشساختگی: ۸۰٪ تا ۹۵٪.
- نصب در سایت: مشابه چیدن قطعات لگو؛ مدولها توسط جرثقیل روی هم قرار گرفته و اتصالات مکانیکی (پیچ و مهره) برقرار میشود.
- بهترین کاربرد: هتلها، خوابگاهها، بیمارستانها و ساختمانهای تکرارشونده که سرعت در آنها حیاتی است.
انتخاب بین این سه روش، یک تصمیم صرفاً مهندسی نیست، بلکه یک «تصمیم استراتژیکِ » است. و این که کدامیک از روش های از اسمبلی (سهبعدی، دوبعدی یا هیبرید) بالاترین نرخ بازگشت سرمایه را برای یک پروژه تضمین میکند ، وابسته به تحلیل محدودیتهای سایت و بودجه پروژهمی باشد.
سه اصل فنی و الزامی
- متدولوژی
DfMA: طراحی معماری باید از ابتدا برای «مونتاژ شدن» انجام شود. یعنی ابعاد اتاقها و جای بازشوها بر اساس محدودیتهای حملونقل و ظرفیت جرثقیل تعیین میگردد. - اتصالات یکپارچه : قلب تپندهی ساخت اسمبلی، سیستمهای اتصال هستند. این اتصالات باید به گونهای طراحی شوند که هم در برابر بارهای ثقلی صلب باشند و هم در برابر زلزله، قابلیت جذب انرژی (Damping) داشته باشند.
- انطباق تأسیساتی (MEP Integration): تمام لولهکشیها و سیمکشیها در لبههای ماژول دارای سوکتهای Plug & Play هستند تا در زمان نصب، اتصال دو واحد به یکدیگر در کمتر از چند دقیقه انجام شود.
مزیت رقابتی
چرا توسعه دهندگان باید به سراغ ساخت و ساز اسمبلی بروند؟
- سرعت : زمان تحویل پروژه تا ۵۰٪ الی ۷۰٪ نسبت به روش سنتی کاهش مییابد. این یعنی بازگشت سریعتر سرمایه و کاهش هزینههای بالاسری ، پایین آمدن قیمت تمام شده , افزایش سود .
- کیفیت تضمینشده: به دلیل تولید در کارخانه، خطاهای انسانی حذف شده و آزمایشهای بتن و جوش در محیطی استاندارد انجام میشود.
- حذف ضایعات و پایداری: ضایعات مصالح در این روش به صفر نزدیک میشود که علاوه بر کاهش هزینه، برندی «سبز» برای توسعهدهنده میسازد.
توصیه استراتژیک برای بازار ایران
با توجه به فقدان دانش تخصصی در ایران، ورود به ساخت و ساز اسمبلی نباید ناگهانی باشد. به توسعهدهندگان توصیه میشود برای ، تغییر رویکرد:
- ابتدا فرآیندهای مدیریت و طراحی با BIM هماهنگ گردد.
- دقت اجرایی را با تجهیزات صنعتی افزایش یابد .
- سپس به سمت تولید و مونتاژ قطعات 2بعدی و سپس حجمی (3D Volumetric) حرکت نمود.
موضوعات مرتبط
- د رحال ویرایش