Caliper
کولیس یا کالیپر از انواع ابزار دقیق است که فاصلهی میان دو سوی یک جسم را اندازه میگیرد.
کالیپر یک ابزار اندازهگیری دقیق است که برای اندازهگیری ابعاد داخلی، خارجی، عمق و پلهای اجسام به کار میرود. این ابزار به دلیل دقت بالا و کاربردهای متنوع در مهندسی، ماشینکاری، نجاری و صنایع مختلف بسیار پرکاربرد است.
در زمینه ساخت و ساز و شهرسازی، کالیپرها میتوانند برای اندازهگیری دقیق ضخامت مصالح، قطر میلگردها، یا بررسی دقت قطعات پیشساخته مورد استفاده قرار گیرند.
کالیپر یا کولیس
هر دو به یک ابزار اندازهگیری اشاره دارند و از نظر فنی کاملاً یکی هستند.
کلمه کالیپر از ریشه انگلیسی (Caliper) و کو لیس از ریشه فرانسوی (Coulisse) وارد زبان فارسی شدهاند. به همین دلیل هر دو واژه برای یک ابزار استفاده میشوند.
در ایران، کلمه کو لیس بیشتر از کالیپر رایج است و اغلب افراد از این واژه استفاده میکنند. اما در متون علمی و مهندسی، هر دو کلمه ممکن است به کار بروند.
انواع کولیس
کالیپرها بر اساس نحوه نمایش اندازهگیری به چند دسته اصلی تقسیم میشوند:
* کولیسورنیه (Vernier Caliper): این نوع کالیپر از یک مقیاس اصلی و یک مقیاس فرعی به نام ورنیه تشکیل شده است. ورنیه دقت اندازهگیری را به کسری از یک میلیمتر یا اینچ افزایش میدهد.
* کولیسدیجیتال (Digital Caliper): این مدل جدیدتر و راحتتر از کالیپر ورنیه است. اندازهگیری به صورت عددی روی یک صفحه نمایش LCD نشان داده میشود که خطای انسانی را به حداقل میرساند.
* کولیسعقربهای (Dial Caliper): این کالیپر دارای یک صفحه مدرج (عقربه) است که برای نشان دادن کسرهای اندازهگیری استفاده میشود. این نوع ابزار خواندن اندازهها را سریعتر از نوع ورنیه میکند.
کاربرد کولیس
کالیپرها توانایی انجام چهار نوع اندازهگیری اصلی را دارند:
* اندازهگیری خارجی: با استفاده از فکهای بیرونی برای اندازهگیری قطر یا ضخامت اجسام.
* اندازهگیری داخلی: با استفاده از فکهای داخلی برای اندازهگیری قطر سوراخها یا فضای داخلی.
* اندازهگیری عمق: با استفاده از تیغه عمقسنج برای اندازهگیری عمق سوراخها یا شیارها.
* اندازهگیری پلهای (Step): با استفاده از لبه پشت کالیپر برای اندازهگیری اختلاف ارتفاع بین دو سطح.
برندهای معروف کولیس
* میتوتویو (Mitutoyo), ژاپن
* استارتت (Starrett), آمریکا
* فاولر (Fowler), آمریکا
* تسا (Tesa), سوییس
* شارز (Shars), تایوان
* اینسایز (INSIZE), چین
* کرون (Krohn), آلمان
* باورز (Bowers), بریتانیا
* امآیبی (MIB), چین,
* هلیوس-پرایسر (Helios-Preisser), آلمان
خرید کولیس
عوامل مؤثر در قیمت کولیس ، دقت اندازهگیری ( با دقت 0.01 میلیمتر نسبت به 0.02 یا 0.05 میلیمتر گرانتر هستند.) ، محدوده اندازهگیری ( با طول بلندتر قیمت بالاتری دارند.) ، جنس بدنه و فکها ( فولاد ضدزنگ یا آلومینیوم با کیفیت بالا نسبت به پلاستیک یا فولاد معمولی گرانتر است) ، نوع نمایشگر(دیجیتال (LCD) معمولاً از نوع ورنیه مکانیکی گرانتر است) ، برند و کشور محل تولید ، نوع استفاده ، نوسانات ارزی می باشد.
موضوعات مرتبط