elevator Reverse Bend
زاویه خم معکوس در آسانسور به تغییر جهت ناگهانی و رو به عقب سیم بکسل (کابل فولادی) در هنگام عبور از روی فلکهها اشاره دارد. این پدیده زمانی اتفاق میافتد که سیم بکسل پس از عبور از یک فلکه، بلافاصله و با فاصله کم از روی یک فلکه دیگر که در جهت مخالف قرار دارد، عبور کند.
این خمیدگی معکوس، به شدت باعث خستگی و سایش سیم بکسل میشود و عمر مفید آن را کاهش میدهد. به همین دلیل، مهندسان آسانسور همیشه سعی میکنند از سیستمهایی که باعث ایجاد خم معکوس میشوند، اجتناب کنند یا تأثیر آن را به حداقل برسانند.
زاویه خم معکوس با زاویه آلفا آسانسور متفاوت است.
چرا زاویه خم معکوس در آسانسور خطرناک است؟
اهمیت کنترل و کاهش این زاویه به دلایل زیر است:
* کاهش عمر مفید سیم بکسل: هر بار که سیم بکسل از روی فلکه عبور میکند، تحت فشار کششی و خمشی قرار میگیرد. در سیستمهای با خم معکوس، این فشار دوچندان میشود و به دلیل خم شدن متوالی در جهتهای مختلف، خستگی فلزی (Metal Fatigue) در سیم بکسل به سرعت افزایش مییابد.
* ایجاد ترک و شکست: خستگی مکرر باعث ایجاد ترکهای ریز در رشتههای سیم بکسل میشود. این ترکها به مرور زمان گسترش یافته و میتوانند منجر به پارگی ناگهانی سیم بکسل و سقوط کابین شوند که یک خطر جدی ایمنی است.
* افزایش هزینههای نگهداری: به دلیل کاهش عمر مفید، سیم بکسل نیاز به بازرسیهای مکرر و تعویض در فواصل زمانی کوتاهتر دارد که هزینههای نگهداری آسانسور را بالا میبرد.
مثالهای متداول از زاویه خم معکوس در آسانسور
زاویه خم معکوس بیشتر در دو نوع سیستم آسانسور مشاهده میشود:
* آسانسورهای با سیستم کششی Underslung: در این نوع سیستمها، کابلها از زیر کابین عبور میکنند و برای ایجاد تعلیق، از چندین فلکه هرزگرد استفاده میشود.
* آسانسورهای با فلکه دورانی (Double Wrap): در این آسانسورها، سیم بکسل دو بار به دور فلکه کششی میپیچد تا اصطکاک لازم برای بالابردن وزنهای سنگینتر فراهم شود. این پیچش دوم میتواند باعث ایجاد خم معکوس شود.
استانداردهای مهندسی زاویه خم معکوس در آسانسور
استانداردهای بینالمللی مانند EN 81 برای جلوگیری از خطرات ناشی از خم معکوس، محدودیتهایی را تعیین کردهاند. بر اساس این استانداردها، تأثیر یک فلکه با خم معکوس بر خستگی سیم بکسل چهار برابر بیشتر از یک فلکه با خم ساده است. به همین دلیل، در طراحیهای نوین، مهندسان سعی میکنند با بهینهسازی مسیر کابلها و استفاده از فلکههای بزرگتر، از ایجاد این زاویه جلوگیری کنند.