شناسه : مقاله 140401230026
لوله نوری
Light tubes
لایت تیوب ، از انواع سیستم دی لایتینگ است که برای انتقال نور طبیعی خورشید به فضاهای داخلی ساختمانها به کار میروند. این سیستمها از طریق کانالها یا لولههای بازتابنده، نور را به نقاطی که دسترسی مستقیم به نور خورشید ندارند، منتقل میکنند.
در دنیا با عناوین دیگری مثل سولار تیوب (Solar Tube) ، سان پایپ (Sun Pipe) ، دیلایتینگ تیوب (Daylighting Tube) نامیده میشود.
نحوه عملکرد لایت تیوب
- جمعآوری نور: نور خورشید توسط
هلیواستات، یا یک لنز محدب در بالای ساختمان، نور خورشید را جمعآوری می شود. - انتقال نور: نور جمعآوری شده از طریق لولههای بازتابنده به داخل ساختمان منتقل میشود.
- پخش نور: یک
دیفیوزریا پخشکننده در انتهای لوله، نور را به طور یکنواخت در فضا پخش میکند.
اجزای اصلی سیستم لایت تیوب
- گیرنده نور (Dome) : در سقف یا پشت بام که نور خورشید را جمعآوری میکند اعلب در دونوع :
- گنبد یا پنجره کوچک
- کلکتور نور خورشیدی
- ردیاب خورشید (Solar Tracker)
- لوله بازتابنده (Light Pipe)
- لوله بازتابنده (Reflective Tube): یک لوله با پوشش داخلی بازتابنده و براق که نور را با کمترین اتلاف از گیرنده به پایین منتقل میکند. پوشش بازتابنده داخلی لوله که باید بازتابندگی بسیار بالایی داشته باشد، نیاز به تکنولوژیهای پیشرفته و دانش فنی خاصی دارد.
- دیفیوزر (Diffuser): یک پخشکننده نور در سقف فضای داخلی که نور منتقلشده را به صورت یکنواخت در اتاق پخش میکند.
- ماژول کنترل برای چرخش یا باز و بسته شدن اجزا
انواع لایت تیوب
- سقفی (Dome Roof): نصب روی بام و انتقال نور مستقیم به پایین
- انعطافپذیر (Flexible Tubing): مسیرهای پیچیده و طولانی نور
- لولههای صلب: برای انتقال نور در مسافتهای طولانی و فضاهای مستقیم.
سیستم هوشمند لایت تیوب
این سیستم ها با استفاده از سنسور ها و موتور ها قابلیت ردیابی نور خورشید را دارند و میتوانند در طول روز نور بیشتری را وارد ساختمان کنند.
موتور الکتریکی این سیستم از پنل خورشیدی تغذیه میشود.
مزایای استفاده از لایتتیوب
- صرفهجویی در مصرف انرژی: با انتقال نور طبیعی، نیاز به استفاده از نور مصنوعی در طول روز کاهش مییابد.
- بهبود کیفیت نور: نور طبیعی خورشید، کیفیت و رنگ بهتری نسبت به نور مصنوعی دارد.
- کاهش هزینههای روشنایی: با کاهش مصرف برق، هزینههای روشنایی نیز کاهش مییابد.
- افزایش رفاه و سلامت: نور طبیعی خورشید، تأثیر مثبتی بر روحیه و سلامت افراد دارد.
کاربرد لایتتیوب
- روشنایی فضاهای داخلی بدون پنجره، مانند راهروها، حمامها و انباریها.
- روشنایی فضاهای بزرگ، مانند سالنهای ورزشی و کارخانهها.
- روشنایی فضاهای زیرزمینی و پارکینگها.
- روشنایی فضاهایی که به نور طبیعی زیادی نیاز دارند مانند گلخانه ها و یا مکان های پرورش گیاهان خانگی و یا صنعتی.
لایت تیوب در ایران
چالشها
- بازار محدود: هنوز تقاضای عمومی برای این محصولات در ایران به اندازهای نیست که توجیه اقتصادی برای تولید انبوه آن وجود داشته باشد. مصرفکنندگان و سازندگان هنوز به طور کامل با مزایای آن آشنا نیستند.
- هزینه اولیه بالا: حتی با تولید داخلی، هزینه اولیه ساخت و نصب این سیستمها ممکن است در مقایسه با روشنایی مصنوعی همچنان بالا به نظر برسد.
- نصب و پشتیبانی : نصب این سیستمها نیاز به تخصص دارد و باید دارای خدمات و پشتیانی معتبر باشد. .
فرصتها
- پتانسیل بالای ایران: با توجه به اینکه ایران کشوری آفتابی است و به طور متوسط بیش از ۲۸۰ روز آفتابی در سال دارد، استفاده از سیستمهای لولهای نوری بسیار منطقی و مقرونبهصرفه است.
برند لایت تیوب
- سولاتیوب (Solatube) ایالات متحده آمریکا
هزینه لایت تیوب
عوامل تأثیرگذار بر قیمت لایت تیوب برند و شرکت سازنده ، نوع گیرنده با رفلکتور ثابت یا رفلکتور متحرک ، طول لوله بازتابنده ، قطر لوله ، جنس و کیفیت قطعات ، کیفیت و نوع پوشش بازتابنده داخلی لوله ، هزینههای نصب ، نوسانات ارزی و تعرفه گمرک و هزینه حمل می باشد.
سوالات متداول (FAQ) – لایت تیوب
- لایت تیوب چیست و چه کاربردی دارد؟
لایت تیوب یا تونل نور، یک سیستم انتقال نور طبیعی از سقف به فضاهای داخلی است که بدون پنجره یا نورگیر مستقیم، روشنایی روز را به داخل ساختمان میآورد. مناسب فضاهای بسته، سرویس بهداشتی، راهرو و پارکینگ است. - انواع لایت تیوب کداماند؟
سقفی (Dome Roof): نصب روی بام و انتقال نور مستقیم به پایین
انعطافپذیر (Flexible Tubing): مسیرهای پیچیده و طولانی نور
لولههای صلب: برای انتقال نور در مسافتهای طولانی و فضاهای مستقیم. - مزیت استفاده از لایت تیوب چیست؟
کاهش مصرف برق و هزینه انرژی
روشنایی یکنواخت بدون نور مستقیم خورشید
افزایش کیفیت محیط و راحتی بصری
نصب آسان و نگهداری کمهزینه - آیا لایت تیوب در تمام فصول و شرایط آب و هوایی کار میکند؟
بله، با طراحی استاندارد و پوشش مقاوم در برابر UV و رطوبت، در تمام فصول نور طبیعی را منتقل میکند. در مناطق پرابری یا طوفانی، استفاده از پوشش محافظ توصیه میشود. - نصب و نگهداری لایت تیوب چگونه است؟
نصب روی سقف یا بام با چفت و بست استاندارد
اتصال لوله انتقال نور به فضاهای داخلی
تمیزکاری دورهای شیشه یا پوشش بالا برای جلوگیری از گرد و غبار
بررسی نشت یا آسیبهای فیزیکی - آیا طول مسیر نور روی عملکرد لایت تیوب تأثیر دارد؟
بله، هرچه مسیر نور طولانیتر و دارای پیچ بیشتر باشد، مقداری از شدت نور کاهش مییابد. استفاده از لولههای انعکاسی با کیفیت بالا شدت نور را حفظ میکند. - هزینه و انتخاب مناسب لایت تیوب به چه عواملی بستگی دارد؟
قطر و طول لوله نور
جنس و کیفیت پوشش سقفی و لوله انعکاسی
نوع نصب و تعداد نورگیر
برند و استانداردهای محصول
English Summary
A light tube is a daylighting equipment designed to bring natural sunlight into interior spaces through a reflective cylindrical duct. It collects sunlight from a roof-mounted transparent dome, channels it through a highly reflective tube, and diffuses it evenly inside the room. Light tubes reduce electricity consumption, enhance visual comfort, and are ideal for spaces with limited windows such as corridors, bathrooms, kitchens, and commercial areas. Their high efficiency, simple installation, and low maintenance make them a practical modern building solution.
موضوعات مرتبط
لایت تیوب – ویدئو