MRT حمل و نقل سریع و انبوه

مترو (MRT) در واقع یک اصطلاح تخصصی و جامع در حوزه حمل و نقل شهری است که خلاصه‌شده عبارت Mass Rapid Transit (حمل و نقل سریع و انبوه) می‌باشد.

MRT حمل و نقل سریع و انبوه، نوعی از سامانه‌های حمل و نقل عمومی شهری است که برای جابجایی تعداد بسیار زیادی از مسافران به صورت سریع، کارآمد و در مسیری اختصاصی طراحی شده است.

ویژگی‌های کلیدی MRT

* انحصار مسیر

(Exclusive Right-of-Way)

اصلی‌ترین مشخصه MRT حمل و نقل سریع و انبوه ، این است که قطارها یا وسایل نقلیه آن (اغلب قطارهای ریلی)، در مسیری حرکت می‌کنند که از ترافیک سایر وسایل نقلیه و پیاده‌روها کاملاً جدا و محافظت‌شده است. این مسیر می‌تواند زیرزمینی (Subway/Underground)، در سطح زمین یا روی پل‌های مرتفع باشد.

* ظرفیت بالا

(Mass Capacity)

MRT به گونه‌ای طراحی شده که قادر به جابجایی حجم زیادی از مسافر در مدت زمان کوتاه (به ویژه در ساعات پیک) باشد. این امر با استفاده از واگن‌های بزرگ، قطارهای طولانی و سرفاصله‌های زمانی کوتاه بین قطارها محقق می‌شود.

* سرعت بالا

(Rapid Transit)

به دلیل داشتن مسیرهای اختصاصی و توقف‌های محدود، MRT معمولاً بسیار سریعتر از اتوبوس‌ها و سایر وسایل نقلیه سطحی است و سرعت بالاتری در مقایسه با LRT (قطار سبک شهری) دارد.

* هدف اصلی

(Purpose)

هدف نهایی MRT ارائه یک ستون فقرات قابل اعتماد و سریع برای شبکه حمل و نقل عمومی در کلان‌شهرها و مناطق پرتراکم است تا تراکم ترافیک سطحی، آلودگی هوا و زمان سفر شهروندان کاهش یابد.

تفاوت MRT و مترو

– سامانه MRT است، مفهومی گسترده‌تر از مترو دارد و به تمام سیستم‌های حمل‌ونقل ریلی سریع درون‌شهری یا بین‌شهری گفته می‌شود.

منظور یک “سیستم جامع حمل و نقل سریع و انبوه” است که شامل ریل‌های سنگین (مترو)، ریل‌های سبک (LRT) و گاهی اوقات اتوبوس‌های سریع‌السیر (BRT) نیز می‌شود

در حالی‌که مترو در واقع یکی از انواع MRT محسوب می‌شود و بیشتر به شبکه ریلی زیرزمینی درون‌شهری اشاره دارد که عمدتاً زیر سطح زمین ساخته می‌شود، یکی از زیرمجموعه‌های اصلی و پرظرفیت سیستم‌های MRT محسوب می‌شود.

– از نظر عملکرد، MRT می‌تواند شامل قطارهای سبک، نیمه‌سنگین یا سنگین باشد که در مسیرهای زیرزمینی، روی زمین یا مرتفع (elevated) حرکت می‌کنند. اما مترو معمولاً زیرزمینی است و تمرکز آن روی جابه‌جایی انبوه مسافران در مناطق پرتراکم شهری است.

-در MRT، طراحی مسیرها انعطاف‌پذیرتر است و می‌تواند در شهرهای متوسط یا حتی نواحی حومه هم اجرا شود، در حالی‌که مترو معمولاً برای کلان‌شهرهای پرجمعیت و با زیرساخت پیچیده طراحی می‌شود.

– از نظر ظرفیت، هر دو سیستم می‌توانند تعداد زیادی مسافر را جابه‌جا کنند، اما MRT در برخی کشورها مانند سنگاپور و بانکوک، شبکه‌ای ترکیبی از خطوط سطحی و زیرزمینی دارد تا مناطق گسترده‌تری را پوشش دهد.

– نمونه‌های معروف MRT عبارت‌اند از:

متروی سنگاپور  Singapore MRT

متروی بانکوک  Bangkok MRT

متروی تایپه  Taipei MRT

نمونه‌های مترو شامل متروی تهران، متروی پاریس و متروی لندن هستند که ساختار کلاسیک زیرزمینی دارند.

بطور کلی هر مترو  MRT هست ، ولی هر MRT لزوماً مترو نیست.