سیستم ساپورتینگ تاسیسات

MEP Supporting System

سیستم ساپورتینگ تاسیسات در واقع مجموعه‌ای از اجزا و روش ها هستند جهت نصب و نگهدارنده تأسیسات مکانیکی و تاسیسات الکتریکی ، سیستم  تهویه ، سیستم گرمایش سرمایش ، سیستم فاضلاب ، مانند ونت ، لوله ها ی آب ، سینی های کابل، لوله  فاضلاب های ساختمانی، صفحات خورشیدی، سقف کاذب، لوله های آتش نشانی و اطفاء حریق، رایزرها و ….

طراحی اتصالات و کنار هم قرار دادن این اجزا به روش مهندسی سیستم ساپورت تاسیسات را تشکیل میدهد.

سیستم ساپورتینگ تاسیسات با کنترل و مهار وزن تاسیسات ساختمان، تاسیسات را به سازه ی اصلی متصل و در مقابل بارهای موجود مانند بارهای ناشی از زلزله و یا تغییر دما مقاومت می کنند.

MEP Support System
(Mechanical, Electrical, Plumbing Support System)

چرا سیستم ساپورتینگ تاسیسات مهم است؟

اهمیت این سیستم در چند نکته کلیدی نهفته است:

•  ایمنی: ساپورت‌های مناسب از سقوط تأسیسات سنگین جلوگیری کرده و خطر آسیب به افراد یا تجهیزات را کاهش می‌دهند. این موضوع به‌خصوص در مناطق زلزله‌خیز اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.
• عملکرد صحیح: با نگهداری تأسیسات در جای صحیح و با شیب مناسب (برای لوله‌کشی)، از عملکرد بهینه سیستم‌ها اطمینان حاصل می‌شود. مثلاً، در سیستم‌های فاضلاب، شیب مناسب لوله‌ها برای جریان ثقلی بسیار حیاتی است.
• افزایش طول عمر: کاهش تنش‌ها و لرزش‌ها بر روی لوله‌ها و تجهیزات، به افزایش طول عمر مفید آن‌ها کمک می‌کند.
• نظم و زیبایی: سیستم ساپورتینگ تاسیسات کمک می‌کنند تا تأسیسات به صورت منظم و سازمان‌یافته نصب شوند که هم دسترسی برای نگهداری را آسان می‌کند و هم ظاهر بهتری به محیط می‌دهد.
• کاهش صدا و لرزش: استفاده از ساپورت‌های مناسب و عایق‌های لرزش‌گیر می‌تواند انتقال صدا و لرزش از تأسیسات به ساختار ساختمان را به حداقل برساند.

انواع سیستم ساپورتینگ تاسیسات

بر اساس بارگذاری

•  سیستم ساپورتینگ تاسیسات باربری سبک : (Light-duty System)
  سیستم های باربری سبک برای تاسیسات ظریف، با وزن پایین طراحی گردیده اند. کاربری این سطح از سیستم ساپورت تاسیسات برای لوله کشی ها، کانال کشی ها، سیم و کابل کشی بر روی سینی بوده .
  توانایی نگهداری و تحمل بار کانال های تهویه و لوله های انتقال دود با ضخامت های ظریف با عرض کم و متوسط، سیستم های انتقال آب، لوله های آتش نشانی و همچنین تاسیسات برقی و روشنایی را دارا می باشند.
• سیستم ساپورتینگ تاسیسات باربری متوسط : (Medium-duty System)
  سیستم های باربری متوسط از پرکاربردترین انواع ساپورت ها هستند که برای باربری های متوسط و نسبتا سنگین طراحی شده اند.
  طراحی پایه ای این تیپ برای لوله های آتش نشانی و کانال های انتقال دود و همچنین تهویه هوا که با ضخامت های متفاوت و عرض متوسط و زیاد بوده است.
• سیستم ساپورتینگ تاسیسات صنعتی : (Heavy-duty System)
  تاسیسات وزن بالا با کاربرد صنعتی و دارای شرایطی خاص  تاسیساتی هستند به همین دلیل برای حمل وزن این دسته باید از سیستم های نصب قوی و محکم برای اطمینان بالا استفاده کرد.
  این تیپ از تاسیسات دارای عرض و طول زیاد و همچنین ضخامت های بالا بوده که معمولا در صنایع پتروشیمی و موتورخانه ها از آنها بهره گرفته می شود.

بر اساس کاربرد

• ساپورت لوله (Pipe Supports)
• ساپورت سینی کابل (Cable Tray Supports)
• ساپورت کانال هوا و تهویه (Duct Supports / HVAC Supports )
• ساپورت تجهیزات مکانیکی وبرقی (Equipment Supports )

بر اساس تحرک و انعطاف‌پذیری

•  ثابت، بدون حرکت ( Rigid / Fixed Supports )
• لغزشی، برای انبساط و انقباض لوله‌ها (Sliding Supports)
• فنری، تحمل وزن متغیر (Spring Supports / Spring Hangers )
• ضدلرزه و ضد ارتعاش (Anti-Vibration Support System)

بر اساس جنس و متریال

• فولاد گالوانیزه (Galvanized Steel Supports)
• فولاد ضدزنگ (Stainless Steel Supports )
• آلومینیوم (Aluminum Supports)
• مواد کامپوزیت، مخصوص محیط‌های خاص (Composite / FRP Supports)

بر اساس نصب

•  سیستم ساپورتینگ تاسیسات مدولار (Modular)
  قطعات استاندارد ، پیش ساخته  به راحتی نصب می‌شوند.
  مثلا از یک نوع ساپورت لوله با براکت‌ها و ریل‌های آماده که می‌توان در پروژه‌های مختلف استفاده نمود.
• سیستم ساپورتینگ غیر مدولار (Non-Modular )
  برای هر  پروژه بصورت خاص اجرا شده و تغییرش سخت یا غیرممکن است.
  مثل ساپورت های فولادی که با جوشکاری روی پروژه ساخته شده و فقط همانجا استفاده می‌شود.

اجزای اصلی سیستم ساپورتینگ تاسیسات

• ریل‌ها و پروفیل‌ها (Channels & Profiles)
  پروفیل‌های استاندارد برای نگهداری لوله، کابل و کانال‌ها جز اصلی  ساختار مدولار است :
  • پروفیل‌ یو (U-Channel)
  • پروفیل زد (Z-Channel)
•  براکت (Brackets)
  برای نگهداری تجهیزات و تقسیم بار
  • براکت دیواری (Wall Bracket)
  • براکت سقفی (Ceiling Bracket)
• کلمپ لوله (Pipe Clamp)
• هانگر کابل یا لوله (Rod Hanger)
•  راد و پیچ و مهره Threaded Rods & Fasteners)
  جهت اتصال پروفیل‌ها و براکت‌ها ، تحمل بار و امکان تنظیم ارتفاع ، شامل پیچ، مهره، واشر و آچار مخصوص
• قاب مدولار (Modular Frames)
  سازه‌های قابل مونتاژ برای ساپورت تجهیزات سنگین ، قابل توسعه و تغییر در پروژه‌های مختلف
• اجزا ضدلرزه و ضدارتعاش (Seismic / Anti-Vibration Components)
  • فنرها و ضربه‌گیرها (Spring/Vibration Isolator)
    محافظت از تجهیزات در برابر لرزش و زلزله
• لوازم جانبی ( Accessories)
  پلاک و گایدها برای علامت‌گذاری و راهنمایی ، صفحات اتصال، کپ‌ها و محافظ‌ها

انتخاب نوع سیستم ساپورتینگ تاسیسات

انتخاب نوع ساپورتینگ به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• نوع تجهیزات: وزن، ابعاد و جنس تجهیزات
• شرایط محیطی: دما، رطوبت، ارتعاشات و خوردگی
• بارهای وارده: بارهای زنده و مرده
• مقررات ساختمانی

نکات مهم در طراحی و اجرای سیستم ساپورتینگ تاسیسات

• طراحی جزئیات: طراحی دقیق اتصالات و تکیه‌گاه‌ها
• رعایت استانداردها: رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی
• تحلیل بارگذاری: محاسبه دقیق وزن تأسیسات و بارهای اضافی (مانند وزن آب درون لوله، عایق، یا بارهای لرزه‌ای).
• انبساط حرارتی: در نظر گرفتن انبساط و انقباض طولی لوله‌ها و کانال‌ها و انتخاب ساپورت‌های مناسب.
• فاصله‌گذاری: رعایت فواصل استاندارد بین ساپورت‌ها بر اساس قطر لوله، جنس مواد، و وزن.
• جنس مواد: انتخاب مواد مقاوم در برابر خوردگی، آتش‌سوزی، و شرایط محیطی (مثلاً آبکاری گالوانیزه برای محیط‌های مرطوب).
• استانداردها: رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی مربوط به ساپورتینگ تأسیسات (مانند ASME B31.1 برای لوله‌کشی برق و ASME B31.3 برای لوله‌کشی فرآیندی).

برند های معروف ساپورتینگ تاسیسات

• هیلتی (Hilti) ، سوئیس / لیختن‌اشتاین
•  یونی‌استرات (Unistrut) ، آمریکا
• والراون (Walraven) ، هلند
• اُبو بتِرمن (OBO Bettermann) ، آلمان
• هالفن (Halfen) ، آلمان
• اتکور (Atkore) ، آمریکا
• گریپل (Gripple) ، انگلیس
• بیس رپید استرات (BIS RapidStrut) ، هلند
• اشنایدر الکتریک (Schneider Electric) ، فرانسه
•  لینکران (Linkran)، ایران
• بانی بست پارس (BBP)، ایران
• سازان پارت (Sazan Part)، ایران
• تارا صنعت (Tara Sanat)، ایران

هزینه سیستم ساپورتینگ تاسیسات

عوامل موثر بر قیمت سیستم ساپورتینگ تاسیسات :

• جنس و متریال (Material) : فولاد گالوانیزه ، فولاد ضدزنگ ، آلومینیوم ، کامپوزیت / FRP
• ظرفیت بار و طراحی مهندسی : (Load & Design) ، Light ، Medium ، Heavy ، بار دینامیک و استاتیک
• نوع سیستم نصب : (Modular vs Non-Modular) ، مدولار ، غیرمدولار
• سطح و نوع پوشش :  (Coating & Corrosion Protection) ، گالوانیزه گرم/سرد ، رنگ اپوکسی ، ضدخوردگی
• پیچیدگی و تعداد اجزا (Complexity & Components) :  ، پروفیل‌ها ، براکت‌ها ، هانگرها ، فنر/دمپر ، اجزای تکمیلی (کپ، صفحات اتصال، اسپیسرفریم)
• برند و کشور سازنده
• ابعاد و سایز سیستم (Size & Scale) ، طول پروفیل‌ها ، ارتفاع هانگرها ، قطر پیچ و مهره ، تعداد ساپورت‌ها
• سفارشی بودن (Customization) ، طراحی اختصاصی پروژه ، تغییرات ویژه برای محیط صنعتی یا ساختمان خاص
• نوسانات ارزی
• حجم پروژه

⚠️ توجه : برای برآورد دقیق هزینه ، باید ابتدا طراحی تأسیسات انجام شده و تعداد و نوع دقیق ساپورت‌ها و قطعات مورد نیاز مشخص شود.

موضوعات مرتبط

• بورد تصاویر ساپورتینگ تاسیسات

---