رفیوژ ترافیکی
(Traffic Refuge)
رفیوژ ترافیکی در اصطلاح شهرسازی و مهندسی ترافیک، به فضایی فیزیکی در وسط خیابان یا جاده گفته میشود که عابران پیاده میتوانند در آن با امنیت کامل از عرض خیابان عبور کنند. این فضا به عابر اجازه میدهد تا در دو مرحله از خیابان بگذرد و به جای اینکه کل عرض جاده را به یکباره طی کند، ابتدا از یک سمت عبور کرده و سپس در این “پناهگاه” کوچک توقف کند تا بتواند با اطمینان از سمت دیگر عبور نماید.
رفوژ ممکن است فضای سبز باشند، یا با کفسازی و ارتفاعی مشخص و متفاوت ساخته شوند.و یا با گارد ریل محصور میشود.
Refuge (رِفیوژ) در لغت به معنای پناهگاه یا محل امن است. هدف اصلی یک رفیوژ، فراهم کردن یک نقطه امن و موقت برای افراد است.
ویژگیهای اصلی رفیوژ ترافیکی
* محل قرارگیری: معمولاً در تقاطعها یا نقاطی از خیابانهای عریض که عابران پیاده نیاز به عبور دارند، ساخته میشود.
* ابعاد: عرض آن باید به اندازهای باشد که یک یا چند نفر به راحتی بتوانند در آن بایستند، معمولاً ۱.۵ تا ۲ متر.
* هدف: کاهش ریسک تصادف برای عابران پیاده، به ویژه کودکان، سالمندان و افرادی که سرعت کمتری در عبور دارند.
* کاهش سرعت: رفیوژ به طور غیرمستقیم باعث کاهش سرعت رانندگان نیز میشود، زیرا حضور آن در مسیر، راننده را مجبور به احتیاط بیشتر میکند.
* زیبایی بصری: این فضاها اغلب با درختکاری، گلکاری یا نصب المانهای شهری تزئین میشوند که به زیبایی منظر شهری نیز کمک میکند.
کاربردهای رفیوژ
* کاهش تصادفات: تحقیقات نشان داده که وجود رفیوژ به طور قابل توجهی نرخ تصادفات منجر به مرگ عابران را کاهش میدهد.
* افزایش دسترسی: رفیوژ به افراد با تواناییهای مختلف امکان میدهد تا با آرامش و امنیت بیشتری از عرض خیابانهای شلوغ عبور کنند.
* مدیریت ترافیک: در برخی موارد، رفیوژها میتوانند به عنوان جزیرهای برای جداسازی خطوط ترافیکی در تقاطعها عمل کنند و به بهبود جریان ترافیک کمک نمایند.
برخی انواع رفیوژ ترافیکی
* Refuge Island (جزیره پناه / جزیره میانی خیابان): سکوی وسط خیابان برای توقف موقت عابر پیاده.
* Refuge Median (رفیوژ میانی / رفیوژ سبز): فضای سبز یا جدول وسط خیابان که هم نقش زیباسازی داره و هم محل پناه عابر یا جداکننده ترافیکه.
* Pedestrian Refuge (پناهگاه عابر): بخشی از مسیر پیادهروی یا گذرگاه که مخصوص توقف ایمن عابران طراحی میشه.
رفیوژ در ساختمانها
(Building Refuge)
در زمینه معماری و ایمنی ساختمان، رفیوژ یا پناهگاه به طبقه یا فضاهای مشخصی در داخل ساختمانهای بلندمرتبه یا عمومی اشاره دارد.
این طبقه یا فضاها به گونهای طراحی شدهاند که در برابر دود و آتش مقاوم باشند و امکانات اولیه برای زنده ماندن موقت را فراهم کنند. و دارای سیستمهای تهویه و اطفاء حریق مستقل هستند.
انواع رفیوژ در ساختمان
* Refuge Floor : طبقهای در برجهای بلندمرتبه که به عنوان محل امن موقت برای تخلیه اضطراری استفاده میشه.
* Refuge Room (اتاق پناه): اتاق مقاومسازیشده در برابر حریق یا دود، معمولاً نزدیک پله فرار.
* Refuge Area (فضای پناه): بخشی از هر طبقه یا پشتبام که بهصورت ضدحریق و امن طراحی میشه.
در برخی سیستمهای آسانسور پیشرفته، در مواقع اضطراری مانند آتشسوزی، آسانسورها به طور خودکار به طبقه رفیوژ هدایت شده و افراد را تخلیه میکنند.
معانی دیگر رفیوژ
واژه رفیوژ در معانی دیگر ی هم به کار میرود که هرچند متفاوت به نظر میرسند، اما همگی در مفهوم “پناهگاه” یا “محل امن” اشتراک دارند.
* پناهگاه سیاسی یا اجتماعی:
در این معنی، رفیوژ به جایی اطلاق میشود که افراد به دلیل جنگ، آزار و اذیت سیاسی ، یا بلایای طبیعی به آن پناه میبرند. در این حالت، کلمه پناهجو (Refugee) از همین ریشه گرفته شده است. این پناهگاه میتواند یک کمپ، یک کشور یا حتی یک خانه امن باشد.
* پناهگاه حیات وحش:
در حوزه محیط زیست، Refuge به یک منطقه حفاظتشده برای حیوانات گفته میشود که در آن از شکار، تخریب زیستگاه و سایر خطرات در امان هستند. این مناطق به حفظ گونههای در معرض خطر و تعادل اکوسیستم کمک میکنند.
* پناهگاه مذهبی یا معنوی:
در برخی متون مذهبی، رفیوژ به معنای پناه بردن به یک قدرت الهی یا یک مکان مقدس است.