استامایت
Stamait
استامایت یک ماده تخریب کننده غیرمنفجره است که برای تخریب سنگ، بتن و ساروج استفاده میشود. این ماده منبسط شونده به صورت پودر عرضه میشود و با آب مخلوط شده و در سوراخهایی که در ماده مورد نظر ایجاد شدهاند، ریخته میشود. استامایت با جذب آب منبسط میشود و فشار زیادی به دیوارههای سوراخ وارد میکند که باعث ترک خوردن و شکستن آن میشود.
استامایت نیز مانند کتراک ، و مواد تخریب کننده عیر انفجاری یک ابزار قدرتمند و کارآمد برای تخریب کنترلشده است. انتخاب بین این مواد به عوامل مختلفی مانند سرعت مورد نیاز، هزینه و شرایط محیطی بستگی دارد.
در حالی که نامهایی مانند Betonamit (یک برند سوئیسی پیشرو و شناختهشده در سطح جهانی) به عنوان مرجع اصلی این تکنولوژی شناخته میشوند،استامایت (Stamite) یک نام تجاری برای محصولات بومی یا تولیدی در داخل بازار ایران است و اصالتاً یک برند جهانی یا مرجع بینالمللی در صنعت مواد منبسطشونده محسوب نمیشود.
بسیاری از شرکتهای مهندسی و پیمانکاری در ایران، محصولات پودر تخریبکننده خود را با این نام عرضه میکنند.
ماهیت شیمیایی و فنی استامایت
استامایت یک ترکیب انبساطی شیمیایی (Chemical Expansive Agent) است که بر پایه آهک زنده (کلسیم اکسید – CaO) فرموله شده است. این ماده در دسته مواد تخریبکننده غیرمخرب (Non-Explosive Demolition Agents – NEDA) قرار میگیرد.
- نحوه عملکرداختلاط: با آب مخلوط شده (معمولاً ۵ کیلوگرم پودر در ۱.۵ لیتر آب) و به صورت دوغاب درمیآید.
- تزریق: درون چالهای حفاریشده در سنگ یا بتن ریخته میشود.
- تخریب: ماده پس از گذشت زمان معین منبسط شده و با اعمال فشار بسیار بالا (چندین تن بر متر مربع)، سنگ یا بتن را میشکافد.
در این واکنش، پودر پس از ترکیب با آب، به کریستالهای هیدروکسید کلسیم تبدیل میشود که حجمی بسیار بیشتر از اکسید کلسیم اولیه اشغال میکند. این تغییر حجم در یک فضای محصور (چال حفاری شده)، فشاری معادل ۳۰ تا ۶۰ مگاپاسکال (MPa) بر دیوارههای سنگ یا بتن وارد میکند.
ویژگیهای استامایت
- غیرمنفجره: استامایت غیرمنفجره است و خطر انفجار ندارد.
- بدون صدا و لرزش: استفاده از استامایت باعث ایجاد صدا و لرزش نمیشود.
- قابل کنترل: میتوان میزان انبساط استامایت را با تنظیم میزان آب مخلوط شده با آن کنترل کرد.
- مقرون به صرفه: در مقایسه با روشهای تخریب سنتی، استفاده از استامایت میتواند مقرون به صرفهتر باشد.
- ایمنی: به دلیل غیر منفجره بودن، ایمن تر از مواد منفجره سنتی است.
- تنوع در کدگذاری رنگی: انواع مختلفی برای شرایط دمایی متفاوت.
کاربردهای استامایت
- تخریب سنگ در معادن و پروژههای ساختمانی
- تخریب بتن و ساروج در پروژههای تخریب و بازسازی
- حفاری تونلها و کانالها
- ایجاد شکاف در سنگها برای استخراج آسانتر
پارامترهای مهندسی در اجرا
برای اینکه استامایت (یا ترکیبات مشابه مانند کتراک) به حداکثر کارایی خود برسد، باید سه پارامتر اساسی زیر را کنترل کرد:
- الگوی چالزنی (Drilling Pattern)
این مهمترین بخش است. فشار ایجاد شده توسط استامایت باید بر مقاومت کششی ماده (سنگ یا بتن) غلبه کند.- قطر چال: معمولاً بین ۳۲ تا ۴۵ میلیمتر. قطر کمتر فشار کافی ایجاد نمیکند و قطر بیشتر باعث هدررفت ماده میشود.
- فاصله چالها: بستگی به سختی ماده دارد. در بتن مسلح، فاصله چالها باید کمتر (حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر) و در سنگهای ترد و سخت، فواصل میتواند بیشتر (تا ۵۰ سانتیمتر) باشد.
- کنترل جهت شکست: با ایجاد چالهای هدایتکننده، میتوان جهت ترکخوردگی را تعیین کرد تا تخریب به سمت دلخواه پیش برود.
- مدیریت دما
واکنش شیمیایی استامایت به شدت به دمای محیط حساس است.- دمای بالا: واکنش بسیار سریع رخ میدهد و ممکن است قبل از پر کردن کامل چال، ماده سفت شود (خطر پسزنی یا Blow-out).
- دمای پایین: واکنش بسیار کند میشود و ممکن است حتی تا ۴۸ ساعت هیچگونه ترکخوردگی مشاهده نشود.
- پیشنهاد فنی: در دماهای بالای ۳۰ درجه، از آب خنک استفاده کنید و در دماهای زیر ۵ درجه، از آب ولرم (حدود ۲۰ درجه) برای فعالسازی استفاده نمایید.
- محدودیت در بتنهای مسلح
استامایت به تنهایی قادر به بریدن میلگرد نیست. اگر سازه شما بتنآرمه است:
- ماده شیمیایی فقط بتن را خرد میکند.
- میلگردها پس از تخریب بتن، کماکان یکپارچه باقی میمانند و باید با هواگاز یا سنگ فرز دستی بریده شوند.
برند های معروف استامایت
«استامایت» ممکن است به نوعی به یک اصطلاح رایج برای این دسته از مواد تبدیل شده باشد، حتی اگر در ابتدا نام تجاری یک شرکت خاص بوده باشد.
بنابراین، ممکن است شرکتهای مختلفی محصولاتی با فرمولاسیون مشابه استامایت تولید کنند و آنها را با نامهای تجاری دیگر یا حتی با نام استامایت عرضه کنند.
خرید استامایت
قیمت استامایت