پی پلکانی

Stepped Footing

پی پلکانی ، از انواع پی که برروی زمین های شیب دار اجرا میشود. از اجزا فونداسیون پلکانی است.

پی پلکانی یا پی شیب‌دار نوعی پی غیر همسطح و یکی از راهکارهای تخصصی و ضروری در مهندسی ساختمان  است که در زمین‌های با شیب تند یا دارای اختلاف ارتفاع زیاد به کار می‌رود. و به جای قرار گرفتن روی یک تراز افقی یکنواخت، در فواصل مشخص، تغییر تراز (Stepping) پیدا کرده و به صورت پله‌ای اجرا می‌شود.

این تکنیک تضمین می‌کند که پی ساختمان، بارهای سازه را به طور یکنواخت به لایه‌های مقاوم خاک در اعماق مختلف منتقل کند، بدون آنکه دچار تنش‌های برشی یا خمشی ناخواسته شود.

 ضرورت استفاده

استفاده از پی پلکانی در موارد زیر کاملاً الزامی است:

* زمین‌های شیب‌دار: در تپه‌ها، دامنه‌ها یا زمین‌هایی که اختلاف تراز سطح زمین در طول ساختمان زیاد است.

* اختلاف سطح بین قطعات مجاور: زمانی که دو بخش مجاور پی یا سازه نیاز به اختلاف تراز عمودی دارند.

* تغییر عمق یخبندان: در مناطقی که عمق نفوذ یخبندان زمین متغیر است.

ضوابط طراحی و اجرا پی پلکانی

طراحی پی پلکانی باید بر اساس مقررات ملی ساختمان (مبحث هفتم) و اصول مهندسی ژئوتکنیک انجام شود:

* تعیین تراز: در پی پلکانی، عمق پی (D}) در کم‌عمق‌ترین تراز (بالاترین پله)، باید حتماً بیشتر از عمق یخبندان منطقه باشد. اگر این اصل رعایت نشود، کل پی در معرض خطر تورم یخبندان  قرار می‌گیرد.

* ارتفاع پله (Step Height): ارتفاع هر پله باید به اندازه‌ای باشد که عمق پی در هر تراز، از عمق یخبندان و لایه نامناسب خاک فراتر رود.
به طور معمول نباید از نصف عرض پی یا نصف طول پی بیشتر شود.

* طول پله (Step Length): طول افقی هر پله باید به اندازه‌ای باشد که حداقل دو برابر ارتفاع پله و یا حداقل به اندازه عمق پی در تراز بالاتر باشد (این ضوابط برای کنترل تنش‌های برشی در گوشه‌های پله‌ها بسیار مهم است).

* پیوستگی آرماتور: آرماتورهای طولی پی باید در محل هر پله، با رعایت طول همپوشانی (Lap Length) لازم، از یک تراز به تراز دیگر ادامه پیدا کنند تا پیوستگی و استحکام پی حفظ شود.

* آرماتور برشی: در محل تغییر تراز، ممکن است نیاز به تعبیه آرماتورهای برشی اضافی (خاموت‌ها) باشد تا تنش‌های متمرکز را تحمل کنند.

* محل استقرار پی : پله‌ها باید حتماً زیر ستون‌ها یا دیوارهای باربر اصلی قرار گیرند تا انتقال بار مستقیم انجام شود و از اجرای پله در زیر دهانه‌های آزاد  خودداری گردد.