سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص
سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص یکی از خدمات نوین قوه قضائیه ایران است که با هدف افزایش امنیت در معاملات و کاهش کلاهبرداری راهاندازی شده است. این سامانه به شما اجازه میدهد تا قبل از امضای هرگونه قرارداد (مثل خرید خودرو یا ملک)، از وضعیت حقوقی و «اهلیت» طرف مقابل مطلع شوید.
هدف اصلی سامانه چیست؟
تا پیش از این، اگر کسی ممنوعالمعامله بود یا مشکل قضایی داشت، طرف مقابل تنها در زمان ثبت رسمی در دفترخانه متوجه موضوع میشد. سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص اجازه میدهد در لحظه مذاکره و پیش از پرداخت هر وجهی، متوجه شوید که آیا طرف مقابل اجازه قانونی برای معامله دارد یا خیر.
- خریدار : باید استعلام بگیرد تا مطمئن شود فروشنده ممنوعالمعامله نیست و پولش بابت ملکی که قابلیت انتقال ندارد، هدر نمیرود. قبل از پرداخت بیعانه، باید استعلام اصالت سند و عدم ممنوعیت فروشنده را بگیرد.
- فروشنده : باید استعلام بگیرد (اگر بخشی از مبلغ معامله را به صورت چک دریافت میکند و یا در صورت اقساطی بودن معامله) تا از توان مالی و خوشحسابی خریدار مطمئن شود.قبل از تحویل کلید یا انتقال قطعی، باید رتبه اعتباری خریدار را بررسی کند.
چه مواردی در این استعلام بررسی میشود؟
سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص وضعیت شخص را در ۱۱ مورد کلیدی بررسی میکند، از جمله:
- ممنوعالمعامله بودن: (به دلیل حکم قضایی یا بدهیهای بزرگ).
- محجور بودن: (عدم توانایی عقلی یا قانونی برای دخل و تصرف در اموال).
- ورشکستگی: (برای اشخاص حقوقی و بازرگانان).
- غایب مفقودالاثر یا متوفی فرضی: (وضعیتهایی که مالکیت فرد را با چالش روبرو میکند).
- محکومیتهای مالی: (وجود حکم قطعی در دادگاه یا اجراییات ثبت).
- وضعیت ثنا: (اینکه فرد در سامانه ابلاغ قضایی ثبتنام کرده است یا خیر).
چگونه در سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص استعلام بگیریم؟
(individual transactional credit rating inquiry)
این سامانه مستقیماً یک سایت مجزا ندارد، بلکه از طریق درگاهای بانک ها و سکوهای پرداخت (مانند آپ، پیشخوان ۲۴ و…) در دسترس است:
- وارد بخش “پیشخوان خدمات شهروندی” در اپلیکیشن مورد نظر شوید.
- وارد بخش«خدمات قضایی»شوید.
- کد ملی و شماره موبایل (متعلق به طرف معامله) را وارد کنید.
- یک کد تایید برای طرف مقابل ارسال میشود.
- در صورت تایید او (اعلام کد به شما) ، کد را وارد کرده ، نتیجه استعلام به شما نمایش داده میشود.
اطلاعاتی که در سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص نمایش داده میشود
- هویت و وضعیت حقوقی/حقیقی :
نوع شخص ( حقیقی یا حقوقی ) ، وضعیت (فعال ، غیرفعال) ، شناسه یکتا (کد ملی / شناسه ملی) ، وضعیت احراز هویت - سابقه تعاملات و خوشحسابی :
سابقه پرداختها (بهموقع / با تأخیر) ، وجود بدهی معوق یا تسویهنشده ، الگوی پرداخت در معاملات قبلی ، سابقه بدحسابی یا نکول (در صورت ثبت) - امتیاز یا رتبه اعتبار معاملاتی :
(از A تا E) سطحبندی اعتباری (مثلاً کمریسک، متوسط، پرریسک) ، مقایسه نسبی با میانگین بازار ، روند تغییر اعتبار در زمان (بهبود یا افت) - سابقه قراردادها و معاملات ثبتشده :
تعداد معاملات ثبتشده ، نوع معاملات (خرید، فروش، پیمانکاری، خدمات) ، حجم تقریبی معاملات ، وضعیت قراردادها (جاری، خاتمهیافته، فسخشده)
- تعهدات و ریسکهای معاملاتی :
تعهدات باز فعال ، وجود اختلاف یا دعوای ثبتشده مرتبط با معامله ، سابقه عدم انجام تعهد (در صورت ثبت رسمی)
- پیشنهاد سطح تعامل معاملاتی (خیلی مهم) :
سامانه معمولاً پیشنهاد عملیاتی میدهد، مثل: سقف مجاز معامله ، نیاز یا عدم نیاز به تضمین ، نوع تضمین پیشنهادی (چک، سفته، ضمانتنامه و…) ، توصیه به معامله نقدی یا اعتباری
❌️ اطلاعاتی که نمایش داده نمیشود
- مانده حساب بانکی
- جزئیات تراکنشهای بانکی
- اطلاعات محرمانه مالیاتی
- داراییهای شخصی غیرمرتبط با معامله
کاربرد عملی برای فعالان ساختوساز و کسبوکار
- کاهش ریسک قراردادهای پیمانکاری.
- اعتبارسنجی کارفرما یا پیمانکار
- تصمیمگیری برای فروش اقساطی یا اعتباری
- تعیین نوع تضمین قبل از عقد قرارداد
- مستندسازی تصمیمات حقوقی و تجاری
تفاوت با اعتبارسنجی بانکی
بسیاری این دو را اشتباه میگیرند:
- اعتبارسنجی بانکی: امتیاز مالی فرد بر اساس خوشحسابی در پرداخت وامها و چکهای برگشتی است (نمره بین ۰ تا ۹۰۰).
- اعتبار معاملاتی: وضعیت حقوقی و قضایی فرد برای انجام معامله را بررسی میکند (مجاز یا غیرمجاز).
نکات مهم :
برای انجام استعلام، در سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص ، حتماً نیاز به اجازه و تایید طرف مقابل دارید. شما نمیتوانید بدون اجازه ، اعتبار کسی را بسنجید.
خریدار در سامانه درخواست استعلام فروشنده را ثبت میکند؛ سپس یک پیامک برای فروشنده ارسال میشود. فروشنده با تایید آن پیامک، اجازه میدهد کارنامه اعتباریاش برای خریدار نمایش داده شود و بالعکس .
اگر طرف مقابل از تایید پیامک خودداری کرد، این یک «چراغ قرمز» 🔴 بزرگ برای معامله است.
⚠️ هشدار : اجازه ندهید تعارفات معمول در معامله، مانع از این استعلام شود. فروشنده پاکحساب از استعلام باکی ندارد و خریدار محتاط، سرمایهاش را بیمه میکند.
سوالات متداول (FAQ) – سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص
- سامانه اعتبار معاملاتی اشخاص چیست؟
این سامانه، ابزاری است برای بررسی و ارزیابی وضعیت اعتباری و سابقه مالی افراد قبل از انجام معاملات، و کمک میکند تا ریسک معاملات کاهش یابد. - چه کسانی میتوانند از سامانه استفاده کنند؟
بانکها و موسسات مالی برای بررسی مشتری ، صرافیها و شرکتهای خدمات مالی ، اشخاص حقیقی و حقوقی برای اطلاع از وضعیت مالی خود و طرف معامله - مزایای استفاده از سامانه اعتبار معاملاتی چیست؟
کاهش ریسک عدم دریافت وجه یا خسارت تصمیمگیری سریع و دقیق در معاملات بزرگ شفافیت مالی و اعتمادسازی بین طرفین امکان مشاهده و پیگیری اعتبار و وضعیت تسهیلات شخص - چگونه اعتبار مالی در سامانه محاسبه میشود؟
اعتبار بر اساس سوابق پرداخت، میزان بدهی، رفتار مالی گذشته، و گزارشهای رسمی سنجیده میشود و یک امتیاز یا رتبه اعتباری به هر شخص اختصاص داده میشود. - آیا اطلاعات سامانه محرمانه است؟
بله، دسترسی به اطلاعات فقط برای اشخاص مجاز و با رعایت قوانین حفاظت از دادهها امکانپذیر است و اطلاعات حساس به صورت امن نگهداری میشود. - چگونه میتوان درخواست بررسی اعتبار را ثبت کرد؟
ورود به سامانه با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن همراه فرد مورد استعلام و وارد کردن اطلاعات پایه طرف معامله دریافت گزارش اعتبار به صورت آنلاین و فوری
English Summary – Personal Transaction Credit System
The Personal Transaction Credit System is a digital platform designed to assess and verify individuals’ creditworthiness in financial and commercial transactions. By aggregating transaction history, payment behavior, and financial records, the system provides accurate, real-time credit scores and risk assessments. This enables businesses and financial institutions to make informed decisions, reduce defaults, and enhance trust in commercial dealings. It supports transparency, accountability, and more secure, efficient economic interactions.