Watt
وات ، که با نماد W نشان داده می‌شود، واحد اندازه‌گیری توان در سیستم بین‌المللی واحدها (SI) است. به زبان ساده، توان سرعت انجام کار یا سرعت مصرف انرژی است.
نام این واحد به افتخار جیمز وات، مهندس و مخترع اسکاتلندی که در پیشرفت موتورهای بخار نقش مهمی داشت، انتخاب شده است.
برای درک بهتر، یک وات را می‌توان به این صورت تعریف کرد:
۱. در فیزیک: یک وات برابر با یک ژول انرژی در هر ثانیه است. یعنی وقتی دستگاهی با توان ۱ وات کار می‌کند، در هر ثانیه ۱ ژول انرژی مصرف یا تولید می‌کند.
۲. در برق: در یک مدار الکتریکی، وات حاصل‌ضرب ولتاژ (اختلاف پتانسیل) در جریان (آمپر) است. به عبارت دیگر، P=V \times I که در آن P توان (بر حسب وات)، V ولتاژ (بر حسب ولت) و I جریان (بر حسب آمپر) است.
فرمول محاسبه وات
وات از حاصل‌ضرب ولتاژ (Voltage) در جریان (Amperage) به دست می‌آید:
P = V \times I
* P (توان): بر حسب وات (Watt)
* V (ولتاژ): بر حسب ولت (Volt)
* I (جریان): بر حسب آمپر (Ampere)
وات در زندگی روزمره
توان یک وسیله برقی نشان‌دهنده میزان قدرت آن و سرعت مصرف انرژی‌اش است. هرچه وات یک دستگاه بیشتر باشد، انرژی بیشتری در واحد زمان مصرف می‌کند و معمولاً قدرت بیشتری هم دارد.
* یک لامپ ۱۰۰ وات: انرژی را با سرعت بالاتری نسبت به یک لامپ ۶۰ وات مصرف می‌کند و نور بیشتری تولید می‌کند.
* دریل بتن‌کن با توان ۱۲۰۰ وات: قدرت بیشتری نسبت به یک دریل ۶۰۰ وات دارد و می‌تواند کارهای سنگین‌تری را انجام دهد.
تفاوت وات و کیلووات
* وات (W): برای اندازه‌گیری توان دستگاه‌های کوچک‌تر استفاده می‌شود.
* کیلووات (kW): هر کیلووات برابر با ۱۰۰۰ وات است و معمولاً برای نشان دادن توان دستگاه‌های بزرگ یا مصرف برق خانه‌ها به کار می‌رود. قبض‌های برق بر اساس کیلووات‌ساعت (kWh) محاسبه می‌شوند که مقدار انرژی مصرف شده در یک ساعت است.
تفاوت وات ، واتاژ ، وات ساعت
وات (Watt): واحد توان لحظه‌ای؛ یعنی سرعت تولید یا مصرف انرژی در یک لحظه.
واتاژ (Wattage): همان توان دستگاه یا سیستم؛ معمولاً برای مشخص کردن مقدار توان یک دستگاه گفته می‌شود (مثلاً لامپ ۶۰ وات).
وات‌ساعت (Watt-hour): واحد انرژی مصرف‌شده یا تولیدشده در طول زمان (مثلاً یک لامپ ۶۰ وات در ۲ ساعت = ۱۲۰ Wh مصرف می‌کند).
نکته مهم:
وات و واتاژ عملاً یکی هستند، ولی واتاژ وقتی استفاده می‌شود که بخواهیم توان اسمی دستگاه را معرفی کنیم.
وات‌ساعت کاملاً متفاوت است و میزان انرژی در طول زمان را نشان می‌دهد.
برای مثال، اگر یک لامپ ۶۰ وات را به مدت ۱۰ ساعت روشن کنید، انرژی کل مصرفی آن برابر با ۶۰۰ وات ساعت (60W × 10h) است. این همان واحدی است که در قبض برق شما برای محاسبه میزان مصرف استفاده می‌شود.