زمین خراش زوکالو مکزیک
Zocalo Earthscraper Mexico City
زمین‌خراش زوکالو توسط شرکت معماری BNKR Arquitectura (بنکر آرکیتکتورا) برای میدان زوکالو (Zócalo) در مکزیکوسیتی پیشنهاد شده ، یکی از مشهورترین و جسورانه‌ترین مفاهیم در معماری زیرزمینی و ” آسمان‌خراش معکوس” است.
دلایل طرح و ایده اصلی زمین خراش زوکالو مکزیک
مکزیکوسیتی، به خصوص مرکز تاریخی آن، با چالش‌های بزرگی روبه‌رو است:
* کمبود فضای قابل ساخت:
شهر به زیرساخت‌ها، فضاهای اداری، تجاری و مسکونی جدید نیاز دارد، اما زمین خالی در دسترس نیست.
* محدودیت‌های ارتفاعی و حفظ بافت تاریخی:
قوانین فدرال و محلی، تخریب ساختمان‌های تاریخی را ممنوع کرده‌اند و محدودیت‌های ارتفاعی نیز ساخت بناهای بلندتر از هشت طبقه را غیرمجاز می‌سازد.
* حفظ هویت میدان زوکالو :
میدان زوکالو (که نام رسمی آن Plaza de la Constitución است) قلب تپنده مکزیکوسیتی و یکی از بزرگترین میدان‌های جهان (با مساحت حدود ۵۷,۶۰۰ متر مربع) است. این میدان میزبان رویدادهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مهمی است و حفظ فضای باز و نمادین آن اهمیت فراوانی دارد.
با توجه به این محدودیت‌ها، معماران BNKR Arquitectura به این نتیجه رسیدند که تنها راه برای گسترش فضای شهری، “رفتن به سمت پایین” است.
ویژگی‌های اصلی طرح زمین خراش زوکالو مکزیک
* هرم وارونه :
این زمین‌خراش به صورت یک هرم وارونه طراحی شده است که به عمق ۳۰۰ متری (حدود ۱۰۰۰ فوت) در زیر میدان زوکالو نفوذ می‌کند. این شکل هرمی به پایداری سازه در برابر فشارهای زمین کمک می‌کند.
* ۶۵ طبقه:
این سازه عظیم ۶۵ طبقه خواهد داشت که هر طبقه با پایین رفتن، کوچک‌تر می‌شود.
* فضای مرکزی توخالی (Atrium) :
هسته مرکزی هرم، یک فضای باز و توخالی است. این “نورگیر” عظیم به تمام طبقات امکان دسترسی به نور طبیعی و تهویه را می‌دهد.
* پوشش شیشه‌ای میدان:
سطح میدان زوکالو که حفاری در آن انجام می‌شود، با یک سقف شیشه‌ای عظیم پوشانده خواهد شد. این سقف شیشه‌ای نه تنها نور را به داخل زمین‌خراش هدایت می‌کند، بلکه به فعالیت‌های روی میدان (کنسرت‌ها، رژه‌ها، نمایشگاه‌ها) اجازه می‌دهد تا با زندگی در زیر زمین ترکیب شوند و مردم روی میدان بتوانند تا حدودی از پایین را تماشا کنند.
* کاربری‌های ترکیبی:
این زمین‌خراش برای کاربری‌های مختلف طراحی شده است:
– ۱۰ طبقه اول (از بالا به پایین):
موزه باستانی پیشاکلمبی (آزتک و مایا) برای نمایش آثار تاریخی. ایده این است که بازدیدکنندگان برای دسترسی به بخش‌های پایین‌تر، از موزه عبور کنند و با تاریخ شهر آشنا شوند.
– ۱۰ طبقه بعدی:
فضاهای مسکونی و تجاری (فروشگاه‌ها).
– ۳۵ طبقه پایینی:
فضاهای اداری.
* لابی‌های زیر زمینی :
هر ۱۰ طبقه یک “لابی زیر زمینی” خواهد داشت که فضایی باز، با گیاهان و باغ‌های عمودی است. این لابی‌ها به تصفیه هوا، تولید اکسیژن و ایجاد فضاهای دلپذیر برای استراحت و تعامل کمک می‌کنند.
مقابله با چالش‌ها :
این طرح به چالش‌های مهمی مانند زلزله‌خیزی مکزیکوسیتی و وجود لایه‌های باستانی در زیر زمین نیز توجه کرده است. طراحی هرمی و استفاده از سازه‌های مقاوم، برای مقابله با این چالش‌ها پیشنهاد شده است.
وضعیت فعلی :
تا به امروز (ژوئن ۲۰۲۴)، طرح زمین‌خراش BNKR Arquitectura برای زوکالو، همچنان در حد مفهوم و طرح پیشنهادی باقی مانده و ساخت آن آغاز نشده است. این پروژه با چالش‌های عظیمی از جمله هزینه‌های بالا (تخمین زده شده تا ۸۰۰ میلیون دلار)، پیچیدگی‌های مهندسی حفاری در عمق و زیر یک شهر باستانی، و همچنین موانع قانونی و مالی روبه‌رو است.
با این حال این طرح به عنوان یک نمونه برجسته از تفکر خلاق و نوآورانه در معماری شهری برای حل مشکلات فضای شهری در شهرهای تاریخی و پرجمعیت شناخته می‌شود.