Earthscraper
زمین خراش ایدهای نسبتاً جدید و نوآورانه در معماری و شهرسازی است که در تضاد با مفهوم سنتی یکی از انواع پرکاربرد فن کوئل است که به دلیل طراحی خاص خود، عمدتاً در سقف کاذب ساختمانها نصب میشود. این نوع فنکویل به طور گسترده در فضاهای مسکونی، اداری، تجاری، هتلها و بیمارستانها مورد استفاده قرار میگیرد.آسمان خراش قرار میگیرد. در حالی که آسمانخراشها به دنبال بالا رفتن و فتح ارتفاعات هستند، زمینخراشها به دنبال گسترش در عمق زمین هستند.
زمین خراش چیست ؟
یک زمینخراش به ساختمانی گفته میشود که به جای رشد عمودی به سمت بالا، به صورت عمودی به سمت پایین و درون زمین گسترش مییابد. این سازهها میتوانند دهها یا حتی صدها طبقه در زیر سطح زمین داشته باشند. این مفهوم به این دلیل مطرح شده که با چالشهایی مثل کمبود فضا در شهرهای بزرگ، نیاز به پایداری زیستمحیطی، و ملاحظات زیباییشناختی در مناطق خاص مقابله کند.
توجیه ساخت زمین خراش
چرا معماران و شهرسازان به سمت ایدهی ساخت و ساز در زیر زمین میروند؟ دلایل مختلفی برای این گرایش وجود دارد:
* کمبود فضا در شهرهای متراکم:
بسیاری از کلانشهرها با مشکل جدی کمبود زمین برای ساختوساز مواجه هستند. با گسترش به زیر زمین، میتوان فضای مورد نیاز برای زندگی، کار، تفریح و حملونقل را فراهم کرد، بدون اینکه به فضای بالای سطح زمین یا محیط زیست طبیعی آسیب رساند.
* حفظ چشمانداز شهری و تاریخی:
در شهرهایی با بافت تاریخی یا چشماندازهای طبیعی خاص که ساخت آسمانخراشهای بلند ممکن است به آنها آسیب بزند یا نمای شهر را تخریب کند، زمینخراشها راه حلی برای افزایش فضا بدون تغییر نمای بیرونی شهر ارائه میدهند.
* پایداری زیستمحیطی و بهرهوری انرژی:
– دمای ثابت :
دمای زیر زمین نسبتاً ثابت است. این ویژگی میتواند به کاهش چشمگیر نیاز به گرمایش در زمستان و سرمایش در تابستان کمک کند و در نتیجه مصرف انرژی را به شدت کاهش دهد.
– محافظت در برابر عوامل جوی:
سازههای زیرزمینی از نوسانات شدید دما، بادهای شدید، طوفانها و حتی زلزلهها (در برخی موارد) محافظت میشوند.
– عایق صوتی:
زمین عایق صوتی بسیار خوبی است و میتواند محیطهای آرامتری را در زیر زمین فراهم کند.
* امنیت و حفاظت :
سازههای زیرزمینی میتوانند در برابر برخی تهدیدات بیرونی (مانند حملات تروریستی یا بلایای طبیعی خاص) امنیت بیشتری داشته باشند.
* نوآوری و چالشهای مهندسی :
ساخت زمینخراشها چالشهای مهندسی و معماری جذابی را مطرح میکند که مهندسان و معماران را به سمت نوآوریهای جدید سوق میدهد.
چالشها و ملاحظات ساخت زمین خراش
* حفاری و پایداری :
حفاری در عمق زیاد و تضمین پایداری ساختار در برابر فشار خاک و آب بسیار پیچیده و پرهزینه است.
* نور و تهویه:
تامین نور طبیعی و تهویه مناسب برای طبقات زیرزمینی، نیاز به راهکارهای خلاقانه (مانند نورگیرهای بزرگ، حیاطهای عمیق و سیستمهای تهویه پیشرفته) دارد.
* ملاحظات روانشناختی :
برخی افراد ممکن است از حضور طولانیمدت در محیطهای زیرزمینی احساس ناراحتی کنند، بنابراین طراحی باید به گونهای باشد که حس باز بودن و اتصال به دنیای بیرون را حفظ کند.
* مدیریت آب :
جلوگیری از نفوذ آبهای زیرزمینی و مدیریت سیستمهای فاضلاب و زهکشی در عمق زمین بسیار حیاتی است.
با وجود این چالشها، مفهوم زمینخراشها به عنوان یک راه حل برای آینده شهرسازی در حال بررسی و توسعه است و میتواند نقش مهمی در نحوه زندگی ما در آینده ایفا کند.
تفاوت مفهوم زمین خراش و سازه زیرزمینی
سولهها، تونلها، ایستگاههای مترو، پارکینگهای زیرزمینی و حتی شهرهای زیرزمینی تاریخی (مانند درینکویو در ترکیه یا شهر زیرزمینی مونترال) اگرچه زیر زمین هستند، اما معمولاً به عنوان “زمینخراش” طبقهبندی نمیشوند.
“زمین خراش” به طور خاص به یک “آسمانخراش معکوس” اشاره دارد که عملکردها و طبقات یک ساختمان بلند عمودی را به زیر زمین منتقل میکند.
آیا در حال حاضر زمین خراش ساخته شده یا در حال ساخت داریم؟
در حال حاضر، (2024) هیچ “زمینخراش” بزرگ و چندطبقه کاملی که با این تعریف مطابقت داشته باشد (به عنوان یک سازه مسکونی/تجاری مستقل که به طور عمده به سمت پایین ساخته شده باشد)، در جهان ساخته نشده و در حال ساخت نیست.
مفهوم “زمینخراش” هنوز در حد طرحهای پیشنهادی و ایدههای معماری باقی مانده است.
برجستهترین و شناختهشدهترین طرح. پیشنهادی “زمینخراش” BNKR Arquitectura برای زیر میدان زوکالو (Zocalo) در مکزیکوسیتی است. این طرح یک سازه ۶۵ طبقهای را پیشنهاد میکند که ۳۰۰ متر به زیر زمین میرود و شامل موزه، مسکن، فروشگاه و فضای اداری است. با این حال، این طرح هنوز فقط یک مفهوم است و ساخت آن آغاز نشده است.
سریال تخیلی Silo نمونه یک زمین خراش
به طور قطع میتوان گفت ملموسترین و تاثیرگذارترین نمونه یک زمینخراش را بتوانیم در سریال پرطرفدار “سایلو” و یا “سیلو” (Silo) ببینیم.
سریال تخیلی “سیلو” (Silo) یک جامعه پادآرمانشهری را به تصویر میکشد. انسانها در یک سازه غولپیکر و استوانهای شکل، که ۱۴۴ طبقه به عمق زمین فرو رفته، زندگی میکنند. سیلو نه تنها یک پناهگاه، بلکه یک شهر کامل است؛ با خانهها، مزارع، ادارات و تمام زیرساختهای لازم برای بقای یک جامعه عظیم. این دقیقا همان چیزی است که یک زمینخراش واقعی میتواند باشد:
یک ساختمان کامل که به جای بالا، به سمت پایین توسعه یافته است.
سریال “سیلو” (Silo) بر اساس سهگانه “Wool” نوشته هیو هاوی ساخته شده و یک روایت جذاب و مرموز از زندگی در یک سازه عظیم زیرزمینی و قوانین سختگیرانه آن را ارائه میدهد.
این سریال محصول مشترک ایالات متحده آمریکا (USA)، بریتانیا (UK) و کانادا (Canada) است. فصل اول سریال “سیلو” (Silo) در سال 2023 پخش شده است.
موضوعات مرتبط:
درحال ویرایش