سیامک نامدار - مشاور استراتژیک ساختمان و املاک

سیستم نجات اضطراری آسانسور (ARD)

آنچه که در این مقاله میخوانید نمایش

سیستم نجات اضطراری آسانسور (ARD) یا سیستم خروج اضطراری در آسانسور یک سیستم ایمنی بسیار مهم است که طراحی شده تا از گیر افتادن مسافران در داخل کابین هنگام قطع برق یا سایر شرایط اضطراری که باعث توقف ناگهانی آسانسور می‌شود، جلوگیری کند.

ARD مخفف Automatic Rescue Device به معنی “سیستم فرود اضطراری اتوماتیک”

سیستم نجات اتوماتیک اضطراری آسانسور ، برای آسانسورهای بدون گیربکس الزامی است ولی برای سایر آسانسورها این سیستم اختیاری است و بنا به درخواست مشتری در تابلو فرمان آسانسور نصب می گردد.

سیستم بلک اوت آسانسور

Blackout (بِلَک‌اُوت) نامی است که به دلیل شرایط استفاده روی آن گذاشته شده است. «بلک‌اوت» در اصطلاح به معنای قطعی گسترده برق است. در واقع بازار این سیستم را به نام «سیستمی که در زمان قطعی برق کار می‌کند» می‌شناسد.

سیستم نجات اضطراری آسانسور (ARD) هنگام قطع برق کابین آسانسور را به نزدیکترین طبقه رسانده و درب های کابین را باز می‌کند.

سیستم‌ نجات اضطراری آسانسور چیست؟

ARD در واقع یک واحد منبع تغذیه پشتیبان برای سیستم کنترل و موتور محرک آسانسور است.
یک سیستم پشتیبان برقی است که وظیفه دارد هنگام قطع ناگهانی برق شهر، از حبس شدن افراد در کابین جلوگیری کند.

این سیستم به طور مداوم منبع تغذیه اصلی آسانسور را زیر نظر دارد.
به آن منبع تغذیه اضطراری آسانسور یا دستگاه عملیات نجات اتوماتیک نیز گفته می‌شود.

سیستم ARD معمولاً به صورت یک بُرد و پکیج باتری مجزا در کنار تابلو فرمان نصب می‌شود. وظیفه آن فقط جابجایی کابین تا تراز طبقه و باز کردن درب است و سپس از مدار خارج می‌شود.

در آسانسورهای مدرن (مثل مدل‌های دارای درایوهای پیشرفته)، قابلیت نجات اضطراری درون خودِ درایو تابلو فرمان تعبیه شده است و فقط باتری‌ها به آن اضافه می‌شوند. در این حالت سیستم یکپارچه‌تر عمل می‌کند.

اجزای تشکیل‌دهنده

یک سیستم ARD استاندارد از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

اینورتر (Inverter):
برای تبدیل برق مستقیم باتری به برق متناوب مورد نیاز موتور.
پک باتری:
معمولاً شامل ۴ یا ۵ عدد باتری ۱۲ ولت (بسته به توان موتور) که باید همیشه شارژ باشند.
برد کنترلی:
وظیفه تشخیص قطع برق و مدیریت حرکت ایمن کابین را دارد.
شارژر:
برای اینکه باتری‌ها را در زمان وصل بودن برق شهر، همیشه در حالت آماده‌باش نگه دارد.

سیستم نجات اضطراری آسانسور چگونه کار می‌کند؟

تشخیص قطع برق:
هنگامی که ARD قطع برق یا نقص در منبع تغذیه اصلی را تشخیص می‌دهد، بلافاصله فعال می‌شود.
فعال‌سازی برق پشتیبان:
با استفاده از منبع تغذیه پشتیبان خود، که معمولاً یک باتری است، شروع به تامین برق سیستم کنترل و موتور آسانسور می‌کند.
ارسال سیگنال خطا به کنترلر:
ARD یک سیگنال به کنترلر آسانسور ارسال می‌کند که نشان‌دهنده قطع برق است.
حرکت کنترل‌شده:
کنترلر آسانسور ترمز موتور را آزاد می‌کند. ARD موتور را تغذیه می‌کند تا کابین را به آرامی به نزدیک‌ترین درب طبقه حرکت دهد. جهت حرکت ممکن است به سمت طبقه‌ای باشد که به کمترین انرژی نیاز دارد.
باز شدن درب:
هنگامی که کابین به نزدیک‌ترین طبقه می‌رسد و با سطح آن هم‌تراز می‌شود، درب‌های آسانسور به طور خودکار باز می‌شوند و به مسافران اجازه می‌دهند با خیال راحت خارج شوند. برخی از سیستم‌ها ممکن است یک نشانگر صوتی یا تصویری نیز داشته باشند تا نشان دهند که خروج امن است.
خاموش شدن خودکار:
پس از مدت زمان مشخصی با باز بودن درب‌ها، ARD معمولاً منبع تغذیه موتور آسانسور را برای صرفه‌جویی در باتری خاموش می‌کند. ممکن است درب‌ها دوباره بسته شوند یا باز بمانند، این بستگی به طراحی سیستم دارد.

مزایای کلیدی سیستم نجات اضطراری آسانسور

تخلیه اضطراری :
مهم‌ترین مزیت آن تخلیه ایمن مسافران در هنگام قطع برق است و از گیر افتادن و احتمالاً پریشانی آن‌ها جلوگیری می‌کند.
کاهش زمان خرابی :
در برخی موارد، ARD می‌تواند به راه‌اندازی مجدد سریع‌تر آسانسور پس از وصل شدن برق کمک کند.
افزایش ایمنی :
به طور قابل توجهی ایمنی کلی آسانسورها، به ویژه برای مسافران آسیب‌پذیر را بهبود می‌بخشد.
انطباق با استانداردها :
بسیاری از مقررات ساختمانی و ایمنی اکنون نصب سیستم‌های ARD در آسانسورها را الزامی می‌کنند.
کاربری آسان :
این سیستم به طور خودکار و بدون نیاز به هیچ اقدامی از سوی مسافران عمل می‌کند.
منبع تغذیه در سیستم نجات اضطراری آسانسور :
در بیشتر موارد، سیستم فرود اضطراری اتوماتیک (ARD) به یک منبع تغذیه اضطراری نیاز دارد تا کار کند، اما لزوماً به یک UPS جداگانه و جامع نیاز ندارد.

در واقع، ARD خودش یک نوع منبع تغذیه اضطراری اختصاصی برای عملکرد نجات در هنگام قطع برق است. این سیستم معمولاً از یک باتری پشتیبان داخلی یا یک منبع تغذیه اضطراری کوچک استفاده می‌کند که به طور خاص برای تامین انرژی لازم جهت حرکت کابین به نزدیک‌ترین طبقه و باز کردن درها طراحی شده است.

تفاوت کلیدی ARD با UPS

ARD

یک سیستم اختصاصی برای انجام یک وظیفه خاص در هنگام قطع برق است: رساندن ایمن مسافران به بیرون. منبع تغذیه آن به طور خاص برای این منظور طراحی شده و ممکن است ظرفیت محدودی داشته باشد، فقط برای یک یا چند حرکت کوتاه کابین کافی باشد.
سیستم ARD باید بتواند گشتاور بسیار بالایی برای آزاد کردن ترمز و حرکت اولیه موتور آسانسور تولید کند که از عهده اکثر UPSهای معمولی خارج است.

UPS

(منبع تغذیه بدون وقفه)

یک سیستم پشتیبان برق جامع‌تر است که می‌تواند برق اجزای مختلف آسانسور (مانند کنترلر، روشنایی، ارتباطات و حتی موتور برای مدت کوتاهی) را در هنگام قطع برق تامین کند.
یک UPS می‌تواند شامل عملکرد ARD نیز باشد یا مکمل آن باشد، اما ARD به خودی خود یک سیستم مجزا با هدف مشخص است.

نکات مهم در انتخاب و نصب

تاییدیه‌های استاندارد :
سیستم بلاک اوت باید دارای تاییدیه‌های استانداردهای ایمنی باشد.
ظرفیت باتری :
ظرفیت باتری باید متناسب با تعداد طبقات و ظرفیت آسانسور انتخاب شود.
نصب توسط تکنسین‌های متخصص :
نصب سیستم بلاک اوت باید توسط تکنسین‌های متخصص و مجرب انجام شود.

توصیه‌های مدیریتی و نگهداری

داشتن سیستم نجات اضطراری به تنهایی کافی نیست؛ این سیستم به دلیل ماهیت «خوابیده» خود، مستعد خرابی پنهان است:

تست ماهانه:
حتماً به سرویس‌کار خود بگویید ماهانه یک‌بار برق اصلی را قطع کند تا مطمئن شوید باتری‌ها هنوز توان جابجایی کابین را دارند.
عمر باتری:
باتری‌های سیلد اسید معمولاً بین ۱ تا ۲ سال عمر می‌کنند. فاسد شدن باتری‌ها شایع‌ترین دلیل کار نکردن سیستم در لحظه حادثه است.
نصب در زمان بازسازی:
اگر آسانسور قدیمی دارید که فاقد این سیستم است، اضافه کردن یک برد ARD باکیفیت، یکی از بهترین سرمایه‌گذاری‌ها برای ارتقای امنیت و آرامش روانی ساکنین است.

نکات ایمنی مهم آسانسور در هنگام قطع برق

در صورت گیر افتادن در آسانسور هنگام قطع برق (بلاک اوت) نکات ایمنی زیر را به خاطر داشته باشید:

آرام بمانید :
مهم‌ترین کار حفظ آرامش است. وحشت و دستپاچگی کمکی نمی‌کند.
دکمه زنگ خطر (Alarm) را فشار دهید:
دکمه زنگ خطر را فشار دهید و نگه دارید تا صدای هشدار به بیرون ارسال شود.
از دکمه اینترکام (Intercom) یا تماس اضطراری استفاده کنید:
اگر آسانسور دارای این امکانات است، برای تماس با مسئولین ساختمان یا خدمات اضطراری استفاده کنید و موقعیت خود را شرح دهید.
از باز کردن درها به زور خودداری کنید:
هرگز سعی نکنید درها را به زور باز کنید، زیرا خطرناک است.
صبر کنید:
منتظر رسیدن کمک بمانید. تلاش برای خروج خودسرانه می‌تواند منجر به آسیب دیدگی شود.
از نور موبایل استفاده کنید:
اگر تاریک است، از چراغ قوه تلفن همراه خود برای دیدن اطراف استفاده کنید.
با افراد داخل آسانسور همکاری کنید:
اگر افراد دیگری نیز هستند، با هم صحبت کنید و یکدیگر را آرام کنید.
از تکان های زیاد خوداری کنید

اگر آسانسور مجهز به سیستم نجات اضطراری آسانسور باشد پس از مدت کوتاه فعال شده به ارامی در طبقه پایینتر توقف نموده درب باز میشود . در صورت ک نیمه باز شد پس از توقف کامل بادست انرا باز کنید.

⚠️ توجه : در صورتی که آسانسور مجهز به سیستم نجات اضطراری آسانسور نباشد با ارامش کامل در انتظار ، کمک بمانید ، هیچ خطری شما را تهدید نمیکند .

موضوعات مرتبط

چگونه افراد گیر افتاده در آسانسور را هنگام قطع برق خارج کنیم؟