دیسپنسر بنزین
Fuel Dispenser
دیسپنسر بنزین ، که به آن پمپ بنزین یا تلمبه بنزین نیز گفته میشود، دستگاهی است که در جایگاههای سوخت نصب میشود و وظیفه اصلی آن اندازهگیری دقیق، انتقال ایمن و نمایش مقدار سوخت (بنزین، دیزل و…) از مخازن ذخیره زیرزمینی به باک خودرو است.
دیسپنسر بنزین، علیرغم ظاهر سادهای که دارد، یک سیستم پیچیده و دقیق است که برای ایمنی، سرعت و اندازهگیری دقیق سوخت طراحی شده است.
این دستگاه در واقع نقطه تماس مشتری با سیستم توزیع سوخت است و یک سیستم پیچیده شامل اجزای مکانیکی، هیدرولیکی و الکترونیکی است که دقت و ایمنی را تضمین میکند.
اسامی رایج برای دیسپنسر بنزین
* Fuel Dispenser (عمومیترین و دقیقترین اصطلاح برای دستگاه پمپ بنزین)
* Gas Pump (بیشتر در آمریکای شمالی رایج است)
* Petrol Pump (بیشتر در بریتانیا و سایر کشورهای مشترکالمنافع رایج است)
اجزای اصلی و نحوه کارکرد
یک دیسپنسر بنزین معمولاً از چندین بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی دارند:
* پمپ مکنده (Pump Unit): مسئول کشیدن سوخت از مخازن زیرزمینی به سمت دستگاه. (در برخی سیستمها، پمپهای شناور درون مخزن قرار دارند).
* متر یا سنجشگر جریان (Flow Meter): این بخش وظیفه اندازهگیری دقیق حجم سوختی را که به خودرو منتقل میشود، بر عهده دارد. دقت این قسمت برای محاسبه هزینه سوختگیری بسیار مهم است.
* فیلترها (Filters): سوخت قبل از رسیدن به نازل از فیلترهایی عبور میکند تا ذرات معلق و آلودگیها حذف شوند و سوخت تمیز به باک خودرو برسد.
* شیلنگ و نازل (Hose and Nozzle): شیلنگ انعطافپذیر است که سوخت را از دیسپنسر به خودرو میرساند. نازل در انتهای شیلنگ قرار دارد و به دهانه باک خودرو وارد میشود. نازلهای مدرن دارای مکانیزم قطع کن اتوماتیک هستند که پس از پر شدن باک، جریان سوخت را قطع میکنند تا از سرریز شدن جلوگیری شود.
* کامپیوتر و صفحه نمایش (Computer and Display): مغز دیسپنسر است که حجم سوخت تحویلی و هزینه آن را محاسبه و روی صفحه نمایش (معمولاً دیجیتال) نشان میدهد. این بخش همچنین ارتباط با سیستمهای پرداخت و مدیریت جایگاه را برقرار میکند.
* سیستم بخار و بازیافت (Vapor Recovery System): در بسیاری از کشورها، دیسپنسرها مجهز به سیستمی برای بازیافت بخارات سوخت هستند که هنگام سوختگیری از باک خودرو خارج میشوند. این کار به کاهش آلودگی هوا کمک میکند.
* سیستم امنیتی و ایمنی: شامل سنسورهای نشتی، دکمههای توقف اضطراری و مکانیزمهای ضد انفجار برای جلوگیری از حوادث احتمالی.
انواع دیسپنسر بنزین
دیسپنسرها میتوانند بر اساس نوع سوخت، فناوری و قابلیتها متفاوت باشند:
* دیسپنسرهای سوخت مایع: برای بنزین و گازوئیل (دیزل) استفاده میشوند.
* دیسپنسرهای CNG/LPG: برای سوختهای گازی که فشار بالایی دارند، طراحی متفاوتی دارند.
* دیسپنسرهای تکی/دوتایی/چند نازله: بسته به تعداد شیلنگها و سوختهایی که ارائه میدهند.
* دیسپنسرهای هوشمند: مجهز به قابلیتهای پیشرفتهتر مانند پرداختهای بدون تماس، نمایشگرهای تبلیغاتی و اتصال به شبکه (IoT) برای مدیریت بهینهتر.
تفاوت دیسپنسر و پمپ
از نظر استفاده عموم دیسپنسر بنزین همان دستگاهی است که شما در جایگاه سوخت میبینید و با نامهای “تلمبه بنزین” یا “پمپ بنزین” خطاب میکنند، اما به لحاظ فنی تفاوت هایی دارند :
دیسپنسر (Dispenser) فقط توزیعکننده و اندازهگیر است. از پمپهای شناور (Submersible Pumps) که درون مخزن زیرزمینی قرار دارند استفاده میکند. پمپ، سوخت را به سمت دستگاه فشار میدهد. سیستم غالب و مدرن در اکثر جایگاههای سوخت بزرگ (چون یک پمپ شناور میتواند چند دیسپنسر را تغذیه کند و کارایی بالاتر دارد).
تلمبه (Pump) وظیفه مکش و توزیع را به عهده دارد. پمپ (موتور مکش) درون خود دستگاه و روی زمین قرار دارد و سوخت را از مخزن زیرزمینی مکش میکند. در جایگاههای قدیمیتر، یا در برخی مینیدیسپنسرها (برای مصارف کوچک و سیار) استفاده میشود.