ماده 18 آئیننامه قانون ثبت املاک
(اصلاحی 1339/04/27)- در موقع توزیع اظهارنامه یک نفر ارزیاب با نماینده همراه خواهد بود که بهای املاک را تعیین و صورت آن را به اداره ثبت تسلیم نماید و نسبت باملاکی که قبلا درخواست ثبت شده و هنوز سند مالکیت صادر نشده در ضمن جریان توزیع اظهارنامه آن بلوک یا موقع صدور سند مالکیت بایستی ارزیابی شود و در صورت اختلاف راجع به ارزش ملک بین درخواستکننده و ارزیاب چنانچه ارزش ملک تعیینی ارزیاب کمتر از مبلغ نامبرده در اظهارنامه باشد همان مبلغ اظهار شده مالک مناط والا طبق ارزش تعیینی ارزیاب حقالثبت گرفته میشود و چنانچه مالک بارزیابی ارزیاب تسلیم نشود بهزینه خود او ارزیاب دیگری مرضیالطرفین یا بقید قرعه از بین سه نفر ارزیاب طرف اعتماد اداره تعیین و ارزیابی میشود.
ملاک ارزش رقبات موقوفه برای اخذ حق الثبت و هزینه مقدماتی ده برابر در آمد سالیانه موقوفه مورد تقاضای ثبت خواهد بود ونسبت به رقباتی که درآمد سالیانه ندارد و یا در آمد سالیانه آن رقبات متناسب استعداد ملک نمیباشد حق الثبت و هزینه مقدماتی بر مبنای ارزشی که ادارد[اداره] کل اوقاف در مرکز و ادارات اوقاف در شهرستانها از طریق کارشناسی برای موقوفه معین مینماید اخذ خواهد گردید
حق الثبت و هزینه مقدماتی در موارد مذکور باقساط مناسبی که هرسال با نظر اداره کل اوقاف و موافقت اداره ثبت در بودجه موقوفه منظور میگردد وصول خواهد شد ولی در هر حال تسلیم سند موکول به پرداخت کلیه اقساط و تصفیه حساب پرورنده ثبتی موقوفه میباشد.
تبصره 1 (الحاقی 1380/11/08)- چنانچه متقاضی ثبت قبل از ثبت ملک در دفتر املاک بخواهد معامله نماید در پاسخ پرسش نامه دفاتر اسناد رسمی برای معامله باید مبلغ وصولی حق الثبت تعیین و به دفترخانه اعلام شود تا مابه التفاوت بقایای ثبتی ملک را براساس قیمت منطقه بندی دریافت و به حساب مربوطه واریز نماید.
تبصره 2 (الحاقی 1380/11/08)- در مواردی که پس از ثبت و صدور سند مالکیت مالک برای گرفتن سند مالکیت به اداره ثبت مراجعه ننماید و در مقام معامله برآید طبق تبصره فوق رفتار شود.
قبلی / ماده 18 آئین نامه قانون ثبت املاک / بعدی
تفسیر ماده 18 آئیننامه قانون ثبت املاک
ماده ۱۸، معیار اصلی و قانونی برای تعیین ارزش ملک را که مبنای محاسبه حقالثبت (هزینه ثبت رسمی) است، مشخص میکند.
🔍 تفسیر جزئیات و نکات کلیدی
۱. ملاک اصلی: قیمت منطقهبندی (ماده ۶۴ ق.م.م)
ملاک اصلی برای محاسبه حقالثبت (هزینه ثبت رسمی ملک) قیمت منطقهبندی است که توسط کمیسیونهای مربوطه در ادارات امور اقتصادی و دارایی برای مناطق مختلف شهرها و روستاها تعیین میشود. این قیمت یک ارزش دولتی و محاسباتی است و معمولاً کمتر از قیمت واقعی و روز بازار ملک است. هدف این است که مبنایی ثابت و قابل استناد برای محاسبات مالیاتی و ثبتی وجود داشته باشد.
۲. اهمیت زمان ثبت در دفتر املاک
اگر بین زمان تسلیم اظهارنامه ثبت و ثبت نهایی ملک در دفتر املاک، قیمت منطقهبندی منطقهای که ملک در آن واقع شده است، تغییر کند (معمولاً افزایش یابد)، ملاک محاسبه حقالثبت، قیمت منطقهبندی جدید خواهد بود. این موضوع تضمین میکند که محاسبات مالی دولتی بر اساس بهروزترین ارزشهای مصوب صورت گیرد.
۳. روش ارزیابی در نقاط فاقد قیمت منطقهبندی
در مناطقی که هنوز قیمت منطقهبندی برای آنها تعیین نشده است، اداره ثبت باید از طریق کارشناسان رسمی، ملک را ارزیابی کند.
> نکته حیاتی: اعتبار این ارزیابی کارشناس برای محاسبه حقالثبت، تنها یک سال است.
۴. تبصره ۱ و ۲ (حقالثبت معاملات پیش از صدور سند)
این تبصرهها (که طی اصلاحیه ۱۳۸۰ اضافه شدند) برای تکمیل فرآیند پرداخت هزینههای ثبتی در زمان انجام معامله، قبل از تکمیل فرآیند ثبت نهایی است:
* قبل از ثبت در دفتر املاک (تبصره ۱): اگر متقاضی ثبت بخواهد قبل از اینکه ملک در دفتر املاک ثبت شود، آن را معامله کند، دفترخانه اسناد رسمی موظف است مبلغ حقالثبت قبلاً وصول شده را از اداره ثبت استعلام کرده و مابهالتفاوت بقایای ثبتی را بر اساس قیمت منطقهبندی جدید محاسبه و از طرفین معامله دریافت و به حساب دولت واریز نماید.
* بعد از ثبت اما قبل از گرفتن سند (تبصره ۲): این حکم شامل مواردی نیز میشود که ملک در دفتر املاک ثبت شده و سند مالکیت صادر گردیده، اما مالک برای دریافت فیزیکی سند به اداره ثبت مراجعه نکرده و قصد معامله دارد. در این حالت نیز باید مابهالتفاوت حقالثبت بر اساس قیمت منطقهبندی روز معامله محاسبه و پرداخت شود.
موضوعات مرتبط
* آیین نامه قانون ثبت املاک – مرکز پژوهش مجلس