برچسب: ترمینولوژی معماری سنتی

غوری گِل غوره گل از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، نوعی شفته است که در شیب بندی بام ها استفاده می شود، در غوره گل به جای آهک از نخاله ی گچ و خاک آوار استفاده می شود.

از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، کلاله  به سر یا نوک گنبد گفته می شده است .

کاهگل ارزه  از اصطلاحات معماری سنتی ایران و نوعی کاهگل است که علاوه بر خاک رس ، مقداری ریگ روان و خاک کاه شسته دارد و در نما سازی به کار می رود .

خانبار از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، کالنبار محل انبار و کار روی جنس ، محل کار صنعتگران و پیشه وران ظریف کار مانند زرگران ،گوهریان ،سوزن دوزان ، بزازان و …. این محل در خان یا سرا قرار داشته است .

کاته پوشی از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، است. کانه پوش  طاق کوچکی که پشت طاق اصلی جهت شیب دار کردن آن می زنند ، کانه پوشی از جهت گذر آب در پشت بام صورت می گرفته است .

کاشی غاز مغازی  نوعی کاشی از اصطلاحات معماری سنتی ایران  با ویژگی‌های منحصربه‌فرد است که در معماری و تزئینات بناهای تاریخی به‌ویژه در دوره‌های اسلامی کاربرد داشته است. تعریف کاشی غاز مغازی * معنی لغوی : – واژه‌ی «غاز مغازی» ترکیبی از «غاز» (به معنای رنگ پرطاووسی یا ابریشمی) و «مغازی» (مربوط به معرق یا […]

از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، قیصریه به ساختمانهای بزرگ عمومی که دارای حجره های سر پوشیده در پیرامون یک حیاط آن بار اندازی برای خالی کردن بار وجود داشته است .در واقع قیصریه گونه ای از سرا به شمار می رفته است ، سرایی که غالبا به عرضه کالای های لوکس و گرانبها به […]

قبه سری از اصطلاحات معماری سنتی ایران نورگیرها ی برجسته حمام  می باشد. این نور گیر ها که بر روی آنها شیشه قرار دارد ، در قابهای مربع یا مستطیل فلزی بر روی جامها یا گلخانه ها واقع است .

از اصطلاحات معماری سنتی ایران . ضریح  پوشینه ای است که پیکره امامان ،امام زاده ها و پیران را در خود نگهه می دارد ضریحهای دارای صندوقی مشبک هستند و آنها را قفل می کنند .  

پیل پا فیلپا از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، پایه ها یا ستونها در پاره ای از بنا ها مانند شبستان مسجدها ، امام زاده ها ، چهار طاقی ها ، گنبد ها و …. بر آن استوار است. . فیل پا را معمولا از سنگ و آجر یا چوب می ساختند ،

سیمگل از اصطلاحات معماری سنتی ایران ،  ملاتی از ماسه و گل رس و اندکی گچ نیمکوب” البته در این ملاط کاه هم می ریزند و برای عمل آوردن آن خاک و کاه را می شویند . سیمگل را در نمای بنا به کار می برند .    

سینه باز از اصطلاحات معماری سنتی ایران ایت ، قسمتی از کاربندی به شکل طاق نمای کوچک زیر گنبد که از چهار سو پایه های گنبد بر آن قرار گرفته است .

سرپوشیده، صفه از اصطلاحات معماری سنتی ایران.ایوان ها و تالارهای که با طاق پوشیده شده باشند اطلاق می شده است. در خراسان به هر سرپوشیده ای اعم از پوشش تخت می گفتند قسمت پذیرایی ساختمان های قدیمی .

سر گشاده در معماری سنتی ایران ، به فضای بدون پوشش گفته می شود ، بناهایی مانند حیاط و صحن که دارای سقف و پوشش نیستند .

شنب از اصطلاحات معماری سنتی ایران  است ،  به بنا و ساختمان دارای گنبد گفته می شود .        

سردر ورودی به سازه‌ای اشاره دارد که معمولاً در جلوی ساختمان‌ها، دروازه‌ها، حیاط‌ها و درب‌های ورودی قرار می‌گیرد. این عنصر معماری ممکن است شامل یک قوس، ایوان، یا ساختاری تزئینی باشد که به عنوان ورودی و نشان دهنده ورودی اصلی ساختمان یا محوطه عمل می‌کند. سردر در ساختمان‌ نقش مهمی در زیباسازی و تعریف فضای […]

از اصطلاحات معماری سنتی ایران رگ چین ساخت و سازی که به شیوه رج رج صورت می پذیرد ، به عبارت دیگر  چیدن ساده آجر ، سنگ و خشت لایه لایه به روی هم  رگ چین گفته می شود .

از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، سگدست  به طاقچه هلالی محدبی که بین هر ربع گنبد وجود دارد ، سگدست می گویند .        

از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، ستاوند به  چهل ستونهایی که در سه طرف دیوار ندارند گفته شده است . این چهل ستونها ، دارای ستونهای چوبی هستند.  

از اصطلاحات معماری سنتی ایران جهت قرار گرفتن خانه یا هر بنا ،  یکی از مسایل مهم معماری به شمار می رود. در ارتباط با ” آب و هوا طرز تابش جهت ( باد ، توفان ، گردباد، و غیره ) و مکان قرار گیری ، جنس زمین و ….. می شده است “.

از اصطلاحات معماری سنتی ایران گنبدهای مخروطی گفته می شود که  نوک تیز یا قیفی شکل هستند . گنبدها ی رک نخست در شمال ایران ساخته می‌شده و بعد به مرکز ایران انتقال یافته است .

از اصطلاحات سنتی ایران دارافزین نوعی تارمی که جلو اتاق یا ایوان درست کنند  تارمی های نخست از چوب بوده ، ولی بعدها برای ساختن آنها از فلز هم استفاده می کردند .

رزاس از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، نوعی آجر لعابدار دوران هخامنشی  با طراحی های گوناگون بوده.

در آیگاه از اصطلاحات سنتی ایران است که ، به معنی مدخل و محل ورود است در معماری سنتی ما بیشتر پیوسته و با واسطه دالان ، هشتی ، راهرو و ایوان صورت می گرفته ، و گاهی هم بی واسطه عمل کرده و پس از گذشتن از آستانه در یکسره به فضای دلخواه راه […]

خیاره اصطلاحی در معماری سنتی ایران است و به شیارهای روی ستون اطلاق میگردید.

خط بنایی از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، خط بنائی از ترکیب پاره ای از مصالح مانند آجر و کاشی ، شکلهایی تزیینی  پدید می آمد که به خط ” خط بنایی ” معروف است و به طور معمول کلمه هایی مثل ” الله، محمدو علی  ” را به نمایش می گذارد . این نوع […]

شش بند از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، ستاره تزیینی ( نوع معروف آن شش بند شیرازی ) در گره سازی معمول است.

خشکه چینی از اصطلاحات معماری سنتی ایران  نحوه بنای برخی از دیوارها و پایه ها که به کمک سنگ لاشه و بدون ملاط صورت می پذیرد .” در بسیاری از کارهای باستانی ایران از خشکه چین استفاده شده است.

خان اصطلاحی در معماری سنتی ایران است ، که گاه به معنای کارونسرا به کار برده شده است .امروز این لغت در پاره ای از کشورهای اسلامی مانند ترکیه و دیگر کشورها به کار می رود .لغت خان  با این معنی امروزه در ایران استعمال نمی شود.

خرستوگ اصطلاحی در معماری سنتی ایران گنبدهای مخروطی شکل گفته می شد و گنبد کاووس قابوس در گرگان نمونه ای از آن است .

مزار خاکجای اصطلاحی در معماری سنتی ایران ، محل دفن امامان ، امامزاده ها ، شخصیتها ، فرمانروایان ، پیران ، عارفان و … همچنین با نامهای دیگری مانند بقیه ، مقبره ، آستان و غیره به کار رفته است .

چلیپایی از اصطلاحات معماری سنتی ایران نوعی طرح به شکل چلیپا در آجر چینی و گچبری .

از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، به پوششی می گویند که بالای ورودی ها و درگاه ها و ایوانها و پنجره ها و دالا نها و …به اشکال مختلف تعبیه می گردد.”چفد دارای گونه های بسیار است.

اتاق تهرانی  از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، در شمال خانه اتاق زمستان نشین یا تهرانی جای داشته است . این قسمت آفتابگیر و بزرگترین اتاق زمستانی بوده است .تهرانی دو اتاق کوچک با ارسی هم داشته و در کنار آن آشپزخانه واقع بوده است .

از اصطلاحات معماری سنتی ایران نوعی سقف کاذب که اسکلت آن چوبی است . تخته‌ نازک و باریکی که به سقف اتاق می‌کوبند و سپس روی آن را کاهگل و گچ می‌مالند. در سقفها ی تیر و چوب به کار گرفته می شد.

Muqarnas مقرنس نوعی تزئین است با فرورفتگی‌ها و برجستگی‌هایی از روی نظم و قاعده که در بعضی موارد به شکل استالاکتیت آویزان است و در حقیقت این نوع تزئین معماری نوعی تزئین حجم پردازی شده‌است. مقرنس نوعی تجسم سه‌بعدی و برجسته نقش‌های هندسی و گره چینی های معماری و هنر اسلامی است. مقرنس یکی از […]

از اصطلاحات معماری،سنتی ایران ، به کاشی یا آجرهای از پیش تر اشیده شده گفته می شود که نیازی به برش و آماده سازی ندارد .نام دیگر آن مورق (معرق )است .

پاشیر از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، قسمتی از دیوار آب انبار که روی آن  شیر کار گذاشته شده است .این محل در انتهای پله های آب انبار قرار دارد .  

در معماری به معنای اشکوب و یا طبقه است . از اصطلاحات معماری سنتی ایران ، پوش یک پوش به معنی خانه یک طبقه و دو پوش به خانه دو طبقه می گویند .این اصطلاح گاه درباره گنبدها ،یک جداره ،هم به کار برده می شود

بائو اصطلاحی در معماری سنتی ایران به تخته قطور دو طرف گفته میشود.

اصطلاحی در معماری سنتی ایران اتاق هایی که در پوشه دوم ساخته شده و بر روی بنای زیرین قرار دارد.برای رفتن به بالاخانه می بایست از پله ها ، ایوان و راهرو گذشت.

اصطلاحی در معماری سنتی ایران دوطرف بالای قوس را،هم لچکی و هم پشت بغل می گویند .منظور از قوس  پوشش کمانی سردرهاست که از یک نیم دایره تشکیل می شود .اگر این نیم دایره را از وسط به دو بخش تقسیم کنیم دو لچک یا مثلث پدید می آید که در اصطلاح معماری به آنها […]

اصطلاحی در معماری سنتی ایران، دیواری که بعداز در ورودی  برای جلوگیری از دید مستقیم می گذاشتند.

بادگیر Windcatcher بادگیر برجی است که بر فراز خانه‌ها ساخته می‌شود تا جریان باد را در ارتفاع (جایی که باد سرعت و خنکای بیشتری دارد) شکار کرده و به طبقات پایین و بخش‌های داخلی ساختمان هدایت کند. این سازه نماد معماری مناطق کویری (مانند یزد) و بنادر جنوب (مانند لافت) است. بادگیر چیست؟ بادگیر بنایی […]

سبویی نوعی چَفت که از تقاطع دو بیضی بدست می آید.از اصطلاحات معماری سنتی ایران

از اصطلاحات معماری،سنتی ایران ، تیغه های نازکی که جهت جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب در جلوی پنجره ها قرار میگرفت. امروزه لوور ها به شکل امروزی  کاربرد تابش بند را دارد  

از اصطلاحات معماری سنتی ایران آجر تراشی شخصی که در میان گروه احر کاران ، آجر را در ابعاد و اندازه و شکل مورد نیاز استاد کار در اورده و در اختیار او قرار میداد. اجر تراشی غیر از ایران درهیچ کجای عالم رایج نبوده است.

اصطلاحی در معماری سنتی ایران، دیوارهایی از سنگ و آجر که با بستن آن در رودخانه ها باعث بالا آمدن آب و ذخیره آن شده و در هنگام لزوم به مصرف کارهای کشاورزی و غیره می رسید .برای جلوگیری از نشت آب دیوارهای بندها را با ساروج اندود میکردند.

آجر لعابدار یا آجر لعابی آجری است که لعاب کاری شده . از مزایای لعاب افزایش مقاومت در برابر عوامل فرسایشی و هوازدگی است، بافت صاف وصیقلی آن مانع از نفوذ آب به درون آجر میشود و در برابر عوامل شیمیایی پایدارتر می شود. مانند آجرهای معمولی تولید می شود، اما در نهایت سطح آن […]

گری چینی یعنی عملیات دیوار چینی با آجر گری یا آجر فشاری