وقف وقف به معنای «حبس کردن اصل مال و تملیک منافع آن» است. یعنی صاحب ملک (واقف)، سند ملک را از مالکیت خود خارج میکند تا دیگر قابل خرید و فروش نباشد (حبس اصل)، اما درآمد و سود حاصل از آن در مسیری که خودش مشخص کرده (مثل درمان، مدرسه، یا ایتام) هزینه شود. اوقاف […]
برچسب: ترمینولوژی حقوقی ملک
سلسله ایادی
Chain of Title سلسله ایادی در اصطلاحات ثبتی و حقوقی، به معنای زنجیرهی نقل و انتقال قولنامهای یک ملک از اولین مالک تا مالک فعلی است. به زبان سادهتر، یعنی بدانیم این ملک دست به دست از چه کسانی گذشته تا به شما رسیده است. سلسله ایادی به زبان ساده تصور کنید یک ماشین را […]
منصوبات ساختمان
منصوبات ساختمان Building Fixtures منصوبات ساختمان به تمام تجهیزات، تأسیسات و اجزایی گفته میشود که بهصورت ثابت و دائمی در ساختمان پس از عملیات نازک کاری نصب میشوند و جزء غیرقابل تفکیک ملک محسوب میشوند ولی قابل تعویض است. منصوبات ساختمان نقش حیاتی در تعیین ارزش ملک و تفکیک آن از منقولات (لوازم شخصی) هنگام […]
ملک توقیفی
ملک توقیفی seized property Attached Property ملک توقیفی ، ملکی است که حقوق مالکانه فرد موقتا بر آن محدود شده است. توقیف به معنای حبس یا بازداشت موقت یک مال توسط مقام قضایی یا اجرایی، برای تضمین یک حق، ادای دین، یا جلوگیری از نقل و انتقال آن است. توقیف، سلب مالکیت نیست، بلکه محدود […]
منع تعقیب
Non-prosecution order منع تعقیب یک اصطلاح حقوقی و قضایی است که به معنای عدم پیگرد قانونی یا قضایی یک فرد متهم است. این قرار زمانی صادر میشود که پس از انجام تحقیقات، دلایل کافی برای اثبات وقوع جرم یا انتساب آن به فرد متهم وجود نداشته باشد. به بیان ساده، هنگامی که مقام قضایی (بازپرس […]
ترک تعقیب
discontinuance of prosecution در نظام حقوقی، ترک تعقیب یک اصطلاح تخصصی است و به معنای پایان دادن به پیگیری کیفری یک متهم توسط دادستان یا مرجع قضایی است. این اقدام معمولاً در شرایطی رخ میدهد که: ادله کافی برای اثبات جرم وجود نداشته باشد. جرم مشمول مرور زمان شده باشد. جرم از جرائم قابل گذشت […]
وقفنامه
وقفنامه سندی قانونی و رسمی است که تمامی جزئیات وقف در آن ثبت میشود. این سند حکم یک نقشه راه دقیق برای اجرای نیت واقف را دارد. اطلاعات کلیدی وقفنامه مشخصات کامل واقف (وقفکننده). مشخصات کامل موقوفه (مال مورد وقف). مشخصات موقوفعلیه (کسی یا جهتی که از وقف بهره میبرد). نحوه و شرایط دقیق استفاده […]
متولی
متولی در معنای عمومی به کسی که مسئولیت انجام کاری را پذیرفته یا آن را برعهده دارد، متولی آن کار میگویند. مثلاً “فلان سازمان، متولی برگزاری همایش بود.” این کلمه در زبان فارسی، بسته به بافت متن، معانی گستردهتری دارد: * متولی در امور موقوفه: (Trustee) به شخصی گفته میشود که توسط واقف یا دادگاه، […]
موقوفه
موقوفه یعنی مال وقف شده ، در اصطلاح فقه اسلامی به معنای اموالی است که فرد یا گروهی از افراد، آنها را وقف میکنند. جمع آن موقوفات می باشد. موقوفات جمع موقوفه می باشد. انواع موقوفه: موقوفات به انواع مختلفی تقسیم میشوند، از جمله: * موقوفات عام: موقوفاتی که نفع آنها به عموم مردم میرسد، […]
موروثه
به ارث رسیده . موروثه به چیزی اشاره دارد که از نسلهای گذشته به ارث رسیده باشد. این “چیز” معمولاً یک دارایی، مال، سنت یا یک ویژگی خاص است. موروثه همریشه با “میراث” یا “ترکه” (به معنای اموال باقیمانده از متوفی)است . مثال: – “این ملک، موروثه اجدادی ماست.” (یعنی این ملک، خودِ ارثی است […]
ماترک
ترکه (تَرَکِه) ماترک (مَـا تَـرَک) در اصطلاح حقوقی و قانونی، به هر آنچه که از فرد فوت شده (هم دارایی و هم بدهی) به جای میماند. و پس از فوت او به وراث او منتقل میشود. به عبارت دیگر، هر آنچه که متوفی داشته و هر بدهی یا حقی که بر عهده یا به نفع […]
تحریر ترکه
تحریر ترکه به معنای صورتبرداری و فهرست کردن دقیق ماترک ( اموال و داراییهای شخص فوت شده) و همچنین بدهیها و تعهدات اوست. این فرآیند با هدف مشخص شدن دقیق میزان ماترک و آمادهسازی برای تقسیم آن بین ورثه انجام میشود. به عبارت دیگر، با تحریر ترکه، یک تصویر شفاف و کامل از داراییها و […]
رد ترکه
رد ترکه در حقوق ایران، به معنای نپذیرفتن ارث از سوی وراث قانونی متوفی است. وقتی فردی فوت میکند، اختیار ترکه به وراث قانونیاش منتقل میشود. با این حال، وراث میتوانند به دلایل مختلفی از پذیرفتن این ارث خودداری کنند. این عمل حقوقی “رد ترکه” نامیده میشود. رد ترکه به این معنی است که وراث، […]
فوت فرضی
مرگ فرضی Presumed Death فوت فرضی در حقوق به وضعیتی گفته میشود که شخصی برای مدت طولانی غایب شده و هیچ خبری از او در دست نباشد، به طوری که عرفاً احتمال فوت او قوی باشد. در چنین شرایطی، با حکم دادگاه، شخص غایب، فوت شده تلقی میشود، هرچند که جسد او پیدا نشده باشد. […]
مستحق للغیر
مستحق للغیر در اصطلاح حقوقی به مالی گفته میشود که پس از انجام معامله (مانند بیع یا اجاره)، مشخص شود که متعلق به شخص دیگری غیر از فروشنده یا موجر بوده است. به عبارت سادهتر، فروشنده یا موجر، مالک واقعی آن مال نبوده و بدون مجوز قانونی آن را به دیگری منتقل کرده است. آثار […]
تقسیم ارث
تقسیم ارث تقسیم ارث فرآیندی است که پس از تحریر ترکه و تصفیه ترکه ، مابقی اموال و داراییها بر اساس سهمالارث قانونی بین وراث تقسیم میشود. به عبارت دیگر، بعد از اینکه مشخص شد دارایی مثبت چقدراست و چقدر بدهی وجود دارد، مابقی دارایی بین وراث طبق قانون ارث تقسیم میشود. فرآیند تقسیم میتواند […]
تصفیه ترکه
تصفیه ترکه اقداماتی است شامل تعیین دیون و حقوق متوفی، پرداخت بدهیها، اجرای وصایا (تا حدود مجاز) از محل ماترک ، که قبل از تقسیم ارث ، بین وراث انجام میشود تصفیه ترکه یا تسویه ترکه ؟ در زبان حقوقی فارسی ، واژهی درست «تصفیه ترکه» است، نه «تسویه ترکه». ماده ۲۶۰ قانون امور حسبی […]
ارث
ارث در واقع سهم یا قسمتی از ماترک هست که طبق قانون یا وصیتنامه به هر یک از وراث (افرادی که از متوفی ارث میبرند) میرسه. ارث عبارت است از کلیه اموال و حقوق مالی که پس از پرداخت شدن دیون و تعهدات شخص متوفی ، به بازماندگان یا وارثان شخص تعلق می گیرد. مالی […]
مصالحه
مصالحه در لغت به معنای سازش، آشتی، توافق و کنار آمدن است. در اصطلاح حقوقی، مصالحه به توافق و تراضی بین طرفین یک اختلاف یا دعوا، برای حل و فصل آن اختلاف به صورت مسالمتآمیز و بدون نیاز به رسیدگی قضایی یا ادامه آن گفته میشود. به عبارت دیگر، مصالحه نوعی قرارداد است که به […]
دارایی مثبت و منفی
دارایی مثبت و منفی همان ترکه است ، هر چیزی که از متوفی بعد از فوتش باقی مانده حتی بدهی ها می باشد. تعریف دارایی مثبت و منفی دارایی مثبت (ترکه مثبت): به کلیه اموال، حقوق مالی و مطالبات متوفی گفته میشه که ارزش اقتصادی دارند و قابل انتقال به ورثه هستند. این شامل موارد […]
قاعده اضطرار
Rule of Necessity یک اصل حقوقی است که در شرایط استثنایی و بحرانی به کار میرود. این قاعده به نهادها یا افرادی که قدرت قانونی ندارند، اجازه میدهد تا اقداماتی را برای جلوگیری از آسیب جدی، حفظ نظم عمومی، یا حفاظت از منافع حیاتی انجام دهند، حتی اگر این اقدامات در حالت عادی غیرقانونی یا […]
مالکیت عمومی
مالکیت عمومی به معنای تعلق داراییها و منابع به عموم مردم یا دولت به نمایندگی از عموم مردم است. در این نوع مالکیت، حق استفاده، کنترل و بهرهبرداری از این داراییها به صورت انحصاری در اختیار شخص یا گروه خاصی قرار ندارد و عموم افراد به نوعی در آن سهیم هستند. انواع مالکیت عمومی * […]
مالکیت خصوصی
مالکیت خصوصی یک مفهوم حقوقی و اقتصادی است که به حق انحصاری افراد (حقیقی یا حقوقی) برای داشتن، استفاده، کنترل و انتقال داراییها اشاره دارد. این داراییها میتوانند شامل اموال منقول (مانند خودرو، پول، وسایل)، اموال غیرمنقول (مانند زمین، ساختمان)، و داراییهای نامشهود (مانند حقوق مالکیت فکری، سهام) باشند. ویژگیهای اصلی مالکیت خصوصی * حق […]
رضایت آگاهانه
Informed Consent رضایت آگاهانه یک اصل حقوقی، نوعی رضایت پیشگیرانه است که بر اساس آن، فرد باید با آگاهی کامل از مزایا، خطرات و عوارض موجود، در یک اقدام (مثل درمان پزشکی، عمل جراحی یا عملیات ساخت) داوطلبانه ، اگاه شده و رضایت دهد. مثالهای کاربردی رضایت آگاهانه * در ساخت و ساز افراردی که […]
قاعده ضمان
قاعده ضمان در حقوق اسلامی و فقه امامیه، یک اصل کلی است که بر اساس آن، هرگاه کسی سبب ورود ضرر و زیان به دیگری شود، ملزم به جبران آن خسارت خواهد بود. این قاعده مبنای بسیاری از مسئولیتهای مدنی (غیر قراردادی) را در نظام حقوقی اسلامی تشکیل میدهد. به عبارت سادهتر، اگر عمل یا […]
گواهی سلامت روانی
گواهی سلامت روانی گواهی سلامت روانی مدرکی است که توسط پزشک متخصص روانپزشکی یا روانشناسی صادر میشود و نشاندهنده وضعیت روانی فرد است. این گواهی معمولاً برای تأیید سلامت روانی فرد و یا ارزیابی توانایی او در انجام وظایف خاص یا حضور در شرایط خاص (مانند استخدام، ادامه تحصیل، مهاجرت، یا شرایط قانونی) مورد نیاز […]
حل اختلاف
حل اختلاف به معنای یافتن راهکاری برای پایان دادن به یک نزاع، اختلاف یا مناقشه بین دو یا چند طرف است. این فرایند میتواند به صورت مسالمتآمیز و از طریق گفتگو، مذاکره یا میانجیگری انجام شود، یا در مواردی که طرفین به توافق نرسند، به صورت قانونی و از طریق دادگاه حل شود. چرا حل […]
قاعده نفی ضرر
اصل لاضرر قاعده نفی ضرر یکی از قواعد بنیادین فقه اسلامی است که در منابع حدیثی شیعه و سنی مورد استناد قرار گرفته و در حوزههای فقه، حقوق و اخلاق کاربرد گستردهای دارد. منبع قاعده نفی ضرر * این اصل برگرفته از حدیثی از پیامبر اسلام (ص) است که میفرمایند: ” لَا ضَرَرَ وَ لَا […]
سرقفلی
حق سرقفلی سرقفلی حقی مالی است که مستأجر در ازای رونق بخشیدن به محل کسب و ایجاد اعتبار تجاری برای ملک تجاری به دست میآورد. این حق معمولاً در هنگام تحویل ملک به مالک یا انتقال به مستأجر جدید دریافت میشود. موارد مهم درباره سرقفلی * قابل انتقال است : مستأجر میتواند آن را به […]
حقوق شبه عینی
حقوق شبه عینی، دستهای از حقوق هستند که برخلاف حقوق عینی، مستقیماً به یک شیء معین تعلق ندارند، اما مانند حقوق عینی، دارای آثار و ویژگیهای خاصی هستند. به عبارت دیگر، حق شبه عینی، حقی است که شخص در مقابل شخص دیگر، به دلیل وجود یک رابطه حقوقی خاص، از او تقاضای انجام فعل یا […]
شخص ثالث
شخص ثالث در یک رابطه یا معامله، به فرد یا نهادی گفته میشود که مستقیماً درگیر آن نیست، اما میتواند تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم بر آن داشته باشد. به طور خلاصه، شخص ثالث هر فرد یا نهادی است که خارج از رابطه اصلی قرار دارد، اما میتواند به آن تأثیر بگذارد یا از آن تأثیر […]
اثباتاً و نفیاً
اثباتا یا نفیا وقتی گفته میشود اثباتاً و نفیاً ، یعنی موضوع مورد نظر از هر دو جنبه مثبت و منفی، تأیید و رد، با دلیل و بدون دلیل، بررسی میشود. معنی دقیق اثباتاً یا نفیاً * اثباتاً: به معنای دلیل آوردن برای درستی چیزی . * نفیاً: به معنای رد کردن نظرات منفی برای […]
حق شفعه
شفعه (شُ ، عَ یا عِ) در فقه و علم حقوق ایران حق تقدمی است که شریک اموال غیرمنقول در خرید سهم شریک دارد. مثلا هرگاه ملک قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک سهم خود را به قصد فروش به شخص سومی منتقل نماید، شریک او حق دارد مبلغی […]
اقاله
تفاسخ / تقایل اِقاله (ا ِ – کسر الف ) برهم زدن قرار داد با اراده و رضایت طرفین. چنانچه طرفین بعد از تنظیم مبایعه نامه با رضایت ، قصد بر هم زدن معامله را داشته باشند.یعنی طرفین معامله می خواهند همه چیز را به حالت قبل از عقد برگردانند. در اقاله برهم زدن قرارداد […]
متعاقدین
طرفین هر نوع عقد یا قراداد را متعاقدین میگویند.
مفلس
مفلس یعنی بی پول ، وقتی اموال و دارائی یک شخص از بدهی های او کمتر می شود.
بلاعوض
بلا عوض پولی است که از طرف شخصی پرداخت میشود و طرف مقابل نباید آنرا برگشت دهد.پولی که به دیگری بخشیده میشود. بلاعوض یک اصطلاح حقوقی است که به انجام شدن داوطلبانه و دلخواهانه یا از روی بخشش چیزی اشاره دارد. عبارت پرداخت بلاعوض در هنگام اعطای مبلغی بدون پذیرش مسئولیت یا تکلیف حقوقی ، […]
عاریه
عاریه عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین به طرف دیگر اجازه می دهد که از عین مال او به طور رایگان منتفع شود. عاریه دهنده را معیر و عاریه گیرنده را مستعیر گویند. هر چیزی که بتوان با بقای اصلش از آن منتفع شد، می تواند موضوع عقد عاریه قرار بگیرد. منفعتی […]
ضامن
ضامن کسی که تعهد و دین دیگری را در صورت عدم انجام تعهد بر عهده میگیرد.
منفسخ
منفسخ انحلال قهری قرار داد ، بر هم خوردن خود بخودی عقد است و وابسته به شرط یا شروطی در قرارداد می باشد. منفسخ اختصاص به عقود جایز دارد. اگر در قرارداد شرط شود ،که اگر یکی ازطرفین قرارداد ،به فلان تعهد خود عمل نکند قرارداد منفسخ می شود. در صورت محقق شدن آن شرط […]
اجاره نامه
اجارهنامه / اجاره نامچه اجاره نامه به سند نوشتاری قرارداد اجاره گفته میشود که بین موجر و مستاجر تنظیم میشود که شامل مشخصات طرفین قرارداد و میزان اجاره بها و مدت اجاره و مورد اجاره و شرایط طرفین در آن می باشد.
بیعانه
Earnest money بیعانه پیش پرداخت برای انجام معامله ای به صاحب مال جهت نشان دادن جدیت در معامله است.در صورت پدیرش پیشنهاد از طرف صاحب مال ، جزیی از پیش پرداخت محسوب میگردد. در صورت رد پیشنهاد بیعانه پس داده میشود اما در صورت کناره گیری پرداخت کننده بیعانه، بیعانه بعنوان جریمه به صاحب مال […]
بالمناصفه
بالمناصفه یعنی برابر ، نصف نصف . بصورت برابر
عقد غیر معوض
عقد مجانی / عقد رایگان عقد غیر معوض ، عقد ی است که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر متعهد به امری می شوند یا مالی را مجانا به دیگر میدهند.بدون اینکه برای گیرنده التزامی ایجاد شود و انتقال مال یا قبول تعهد فقط از یک طرف و به نفع […]
حقوق دینی
حقوق شخصی Personal Rights حقوق دینی دستهای از حقوق هستند که به موجب آنها، یک شخص (طلبکار یا داین) میتواند از شخص دیگر (بدهکار یا مدیون) انجام یک عمل خاص یا خودداری از انجام آن را درخواست کند. این حقوق، برخلاف حقوق عینی که مستقیماً به یک شیء معین تعلق دارند، به طور مستقیم به […]
سندشویی
پولشویی سندشویی فرآیندی است که طی آن پول به دست آمده از فعالیتهای غیرقانونی مانند قاچاق مواد مخدر، فساد مالی، تروریسم و… به گونهای قانونی نشان داده میشود. هدف اصلی از سندشویی، پنهان کردن منشأ غیرقانونی پول و استفاده از آن در فعالیتهای اقتصادی قانونی است. مراحل کلی سندشویی: * قرار دادن پول در سیستم […]
مبایعه نامه
مبایع نامه / بیع نامه مبایعه نامه ، قراردادی است که بین فروشنده و خریدار منعقد میشود و به موجب آن، فروشنده مالی را در ازای دریافت مبلغی مشخص به خریدار واگذار میکند. به عبارت دیگر، مبایعه نامه سندی است که خرید و فروش یک کالا یا ملک را ثبت میکند و تعهدات طرفین را […]
مهلت قانونی
مهلت قانونی به زمانی گفته میشود که قانون برای انجام یک عمل یا دفاع از یک حق مشخص کرده است. به عبارت دیگر، این مدت زمان، فرصتی است که فرد یا سازمان برای انجام یک کار حقوقی یا قانونی در اختیار دارد. پس از پایان این مهلت، معمولاً امکان انجام آن کار یا دفاع از […]
انتقال جزئی ملک
انتقال جزئی ملک به معنای انتقال بخشی از مالکیت یک ملک به فرد یا افراد دیگر است. این نوع انتقال میتواند به دلایل مختلفی انجام شود، از جمله فروش بخشی از ملک، هبه بخشی از ملک، یا تقسیم ملک بین وراث. انواع انتقال جزئی ملک انتقال جزئی ملک میتواند به دو صورت مشاعی و مفروزی […]
حقوق معنوی
حقوق شبه دینی (دین از مدیون) (Intellectual Property Rights) حقوق معنوی دستهای از حقوق هستند که به طور خاص به آفرینشهای فکری و خلاقانه انسان تعلق میگیرند. حق معنوی از پدیدآورندگان این آثار در برابر سوء استفاده و بهرهبرداری غیرمجاز محافظت میکنند. انواع حقوق معنوی حقوق شبه دینی به طور کلی به دو دسته تقسیم […]